Türk firmalarında Ar&Ge, inovasyon ve verimlilik üzerine ampirik çalışmalar

Bu araştırma, Türk firmaları için Ar-Ge'nin inovasyon faaliyetleri ve inovasyon faaliyetlerinin verimlilik üzerindeki etkisini nicel olarak inceleyen önemli girişimlerden biridir. Bu konuda dünya genelinde özellikle gelişmiş ülkeler için yapılmış çok sayıda çalışma vardır, ancak bu konuyla ilgili olarak Türkiye hakkında çok az şey bilinmektedir. Araştırma, elde edilen sonuçların diğer ülkeler için yapılan çalışmalarla karşılaştırma fırsatı vermektedir. Bu araştırma, CDM modelinin modifiye edilmiş versiyonunu kullanmakta ve analizlerde Türkiye'nin tüm sektörlerini dikkate almaktadır. Araştırma dört farklı ampirik çalışmadan oluşmakta ve her birinin kendine has özellikleri bulunmaktadır. Bu araştırmanın analizlerinde TÜİK tarafından gerçekleştirilen dört farklı çalışmanın verileri kullanılmıştır. Analizlerde mikro veri setleri kullanılan çalışmalar şunlardır: Yenilik Araştırması, Mali ve Mali Olmayan Şirketler Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Faaliyetleri Araştırması, Yıllık İş Kayıtları Çerçevesi, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri. İlk çalışmada Ar-Ge, inovasyon ve verimlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Kesitsel bir çalışma olmakla birlikte bu çalışmada geçmişin etkisi de dikkate alınmaktadır. Boylamsal bir çalışma olan ikinci çalışmada 2009-2019 yılları arası dikkate alınmakta ve inovasyon girdi değişkeni olarak patent sayısı kullanılmaktadır. Üçüncü çalışmada Ar-Ge ve Bilişim ve İletişim Teknolojileri (BİT) yatırımlarının inovasyon ve verimlilik üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada Ar-Ge ve BİT yatırımları için karşılaştırmalı bir analiz yapılması hedeflenmektedir. Dördüncü çalışmada, çalışmanın temel odak noktası rekabet ve yenilik arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışmada, rekabetçi sektörlerde inovasyona yatırım yapma olasılığının oligopolistik sektörlere göre daha düşük olup olmadığının ve bir firmanın inovasyona yatırım yapmaya karar verdiği harcama tutarının rekabetçi sektörlerde oligopolistik sektörlere göre daha düşük olup olmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, inovasyonu engelleyen faktörlerin inovasyona yatırım yapma olasılığı üzerindeki etkisi de bu çalışmada incelenmektedir. Her çalışmanın kendine özgü model örüntüleri olduğu için, inovasyon girdisi/çıktısı ve verimlilik arasındaki ilişkiye ilişkin bu dört farklı ampirik çalışma, araştırmanın hem sağlamlığını artırmak hem de zenginleştirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bildiğimiz kadarıyla bu araştırma, Türkiye'de Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini ve bunların verimlilik üzerindeki etkilerini bu ölçüde analiz eden öncü girişimlerden biridir. Bu ampirik araştırmanın, Türk firmalarının inovasyon ve verimlilik ilişkisine ve konuyla ilgili gelecekte yapılacak olan araştırmalara ışık tutması beklenmektedir.