Bulanık matematiksel programların doğrudan çözümünde meta-sezgisellerin ve bulanık sıralama fonksiyonlarının uygulanması

Bu çalısmada, bulanık matematiksel programlama modellerinin bulanık olmayan(kesin) modele dönüstürülmesine ihtiyaç duyulmadan bulanık sayı karsılastırmayöntemleri ve meta-sezgisel algoritmalar kullanılarak çözülmesi amaçlanmıstır.Bugüne kadar, bulanık matematiksel programlama modellerini çözmek için çesitliçözüm yaklasımları önerilmistir. Bulanık matematiksel programlamadaki esas zorlukbulanık modelin mevcut çözüm algoritmaları ile çözülememesidir. Önerilenyaklasımlarda bu problemi asmak için bulanık model kesin modele dönüstürülmeyeçalısılmaktadır. Bu çalısmada, değisik parametrelerin bulanık sayı olaraktanımlandığı bulanık matematiksel programlama problemleri ve karardeğiskenlerinin bulanık sayı olarak tanımlandığı bulanık matematiksel programlamaproblemlerini doğrudan çözmek için bir çözüm yöntemi önerilmistir. Önerilendoğrudan çözüm yönteminde, bulanık sayı karsılastırma metotları ve meta-sezgiselalgoritmalar kullanılmıstır. Önerilen çözüm yönteminin geçerliliği değisik örneklerlegösterilmistir.Anahtar Kelimeler: bulanık matematiksel programlama, bulanık karar değiskenleri,bulanık sayı karsılastırma yöntemleri, bulanık matematiksel programlamamodellerinin sınıflandırılması