Emtia piyasaları ile borsalar arasındaki ilişki: Yeşil finansal endeksler üzerine bir araştırma

Emtialar günlük hayatta hammadde olarak üretimde, sanayide kullanılabildiği gibi gümüş, bakır vb. bazı emtialar yenilenebilir enerji üretiminde de kullanılabilmektedir. Bununla birlikte petrol ve doğalgaz gibi fosil kaynakların fiyatları ile yenilenebilir enerji üretimi ve yatırımları arasında da bir ilişki bulunmaktadır. Bu anlamda hem birer emtia özelliğine sahip hem de birer yatırım aracı olarak kullanılan emtialar ile yeşil finansal endeksler arasındaki volatilite yayılım ilişkisinin araştırılması oldukça önemli olmaktadır. Bu çalışmada kıymetli metalleri temsilen seçilen altın, gümüş ve enerji emtialarını temsilen seçilen ham petrol, doğalgaz ile yeşil finansal endeksleri temsilen seçilen S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi ve S&P Yeşil Tahvil Endeksi arasındaki dinamik bağlantılılık ilişkisi 04.01.2015-05.05.2023 dönemine ait veriler Zamanla Değişen Parametreli Vektör Otoregresyon (Time Varying Parameter/TVP-VAR modeli ile analiz edilerek araştırılmaktadır. Yapılan analizler sonucunda ham petrol ve S&P Yeşil Tahvil Endeksi'nin volatiliteyi yayan; altın, gümüş ve S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi'nin ise volatiliteyi alan değişkenler olduğu belirlenmiştir. Ham petrol fiyatlarında ortaya çıkan bir fiyat hareketinin S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi ve S&P Yeşil Tahvil Endeksi'nin fiyat oluşumları üzerinde etkili olduğu söylenebilmektedir. Ayrıca S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi ve S&P Yeşil Tahvil Endeksi'nden altın ve gümüşe doğru bir volatilite yayılımı olduğu gözlemlenmektedir. Bunlara ek olarak emtialar ile S&P Küresel Temiz Enerji Endeksi ve S&P Yeşil Tahvil Endeksi arasındaki dinamik bağlantılılık ilişkisinin belirsizlik ve istikrarsızlık dönemlerinde arttığı ve böyle dönemlerde bu değişkenlerin portföylerde birlikte yer almaması gerektiği; belirsizliğin azaldığı dönemlerde ise bu varlıkların portföylerde birlikte kullanılabileceği söylenebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Emtia Piyasaları, Yeşil Finansal Endeksler, Dinamik Bağlantılık İlişkisi, TVP-VAR Analizi