Endometrial adenokarsinom ve hiperplazilerde CTNNB1 mutasyonu, ß-katenin ve E-kaderin ekspresyonu, klinik ve histopatoloojik prognostik faktörlerle ilişkisi

Endometrium kanserleri kadın genital sisteminin en sık görülen kanserleridir ve % 80'den fazlasını endometrioid tip adenokarsinomlar oluşturur. Endometrial karsinogenezisde rol alan faktörlerin klinik ve histopatolojik prognostik faktörler ile ilişkisinin saptanması hastaların takibinde ve yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinde yol gösterici olacaktır. Bu çalışmada, CTNNB1 mutasyonu, ß-katenin ve E-kaderin ekspresyonları incelenmiş, klinik ve histopatolojik prognostik parametreler ve yaşam süresi ile ilişkisi araştırılmıştır.Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2002-2007 yılları arasında tanı almış 93 endometroid adenokarsinom, 15 kompleks atipik endometrial hiperplazi olgusu alınmıştır. Bu olgulara immünohistokimyasal yöntem ile ß-katenin, E-kaderin antikorları uygulanmış ve PCR yöntemi ile CTNNB1 mutasyonu araştırılmıştır. Endometrioid adenokarsinom olgularında ß-katenin 74 olguda sitoplazmik+membranöz, 14'ünde nükleer pozitif boyanma saptanmış, 5 olguda ise boyanma saptanmamıştır. Atipik endometrial hiperplazi olgularının tümü ß-katenin ile sitoplazmik+membranöz pozitif boyanma göstermiştir. ß-katenin pozitifliği ve grade arasında istatistiksel olarak ilişki saptanmıştır. Univariate analizde ß-katenin ile sağkalım arasında ilişki saptanmıştır. Multivariate analizde, ß-katenin negatifliğinin bağımsız prognostik faktör olduğu görülmüştür. Doksan üç endometrioid adenokarsinomun 34'ünde (% 36,6), 15 atipik endometrial hiperplazi olgusunun 3'ünde (% 20) CTNNN1 mutasyonu saptanmıştır. CTNNB1 mutasyonu ile grade arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Grade yükseldikçe mutasyon azalmaktadır. Endometrioid adenokarsinomlarda, E-kaderin ekspresyonu ile grade, lenfovaskuler invazyon, lenf nodu metastazı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.Bu çalışmada, CTNNB1 mutasyonunun endometrioid adenokarsinomlarda karsinogenezisin erken basamaklarında rol aldığı görülmüş, negatif ß-katenin ekspresyonunun bağımsız prognostik faktör olduğu saptanmıştır.Anahtar sözlükler: Endometrioid Adenokarsinom, E-kaderin, ß-katenin, CTNNB1 mutasyonu