Endoskopik biyopsi yapılan çölyak hastalarında Marsh sınıflaması ile nutrisyon durumu ve anti-doku transglutaminaz seviyelerinin karşılaştırılması

Amaç: Çölyak hastalığı, gluten alımına bağlı olarak gelişen otoimmün temelli bir enteropatidir ve histopatolojik değişikliklerin yanı sıra sistemik beslenme bozukluklarına da yol açabilir. Bu çalışmada, çölyak hastalarında endoskopik biyopsi ile belirlenen Marsh sınıflaması bulgularının serum anti-doku transglutaminaz (anti-tTG) antikor düzeyleri ve temel nütrisyonel parametreler (hemoglobin, albümin, ferritin vb.) ile olan ilişkisi detaylı olarak araştırılmıştır. Ayrıca hastalık şiddetinin serolojik ve nütrisyonel göstergeler ile öngörülüp öngörülemeyeceği değerlendirilmiştir. Yöntemler: Çalışmaya, tanı amacıyla endoskopik biyopsi yapılan ve çölyak hastalığı tanısı kesinleşen 130 erişkin birey dahil edilmiştir. Hastaların serumlarında anti tTG IgA, anti-tTG IgG düzeyleri ölçülerek değerlendirilmiştir. Ayrıca hemoglobin, albümin, ferritin, folat, vitamin B12, kalsiyum gibi temel nütrisyon parametreleri kaydedilmiştir. Biyopsi örnekleri Marsh sınıflamasına göre Marsh 1'den Marsh 4'e kadar kategorize edilmiştir. Anti-tTG düzeyleri ve nütrisyonel parametreler, hastaların Marsh evreleriyle karşılaştırılarak istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Hastaların büyük çoğunluğunda Marsh 3a, 3b ve 3c bulguları saptanmıştır. Marsh evresi ilerledikçe serum anti-tTG düzeylerinde belirgin bir artış izlenmiş, en yüksek değerler Marsh 3c grubunda tespit edilmiştir (p<0,001). Ayrıca Marsh evresi ile hemoglobin ve albümin düzeyleri arasında anlamlı bir negatif korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Marsh 3b ve 3c grubunda hastaların önemli bir kısmında anemi ve hipoproteinemi saptanmıştır. Ferritin düzeylerinde de Marsh evresi ilerledikçe azalma eğilimi gözlenmiştir. Sonuç: Çölyak hastalığında histopatolojik evreleme, yalnızca mukozal hasarın derecesini değil, aynı zamanda hastaların serolojik aktivitesini ve nütrisyonel durumunu da yansıtmaktadır. Özellikle yüksek anti-tTG düzeyleri ve düşük hemoglobin-albümin seviyeleri, ileri evre mukozal hasarın ve malabsorbsiyonun göstergesi olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle çölyak hastalığının tanı ve izlem sürecinde, Marsh sınıflamasının yanı sıra serolojik ve nütrisyonel parametrelerin bütüncül olarak değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Çölyak hastalığı, Marsh sınıflaması, anti-doku transglutaminaz, nütrisyonel parametreler, endoskopik biyopsi.