Endosülfan uygulanan sıçanların böbrek, karaciğer ve beyin dokuları üzerine vitamin C'nin etkisinin incelenmesi

Endosülfan kalıcılığı nedeniyle hava, toprak, su ve bitki örtüsünde çevre kirliliğine yol açan organoklorlu bir insektisittir. Tarım ve hayvancılık uygulamalarında tedbirsiz kullanımı Endosülfanı insan sağlığı için önemli bir tehdit unsuru haline getirmiştir. Bu çalışmada deneysel yolla endosülfan uygulanan ratların böbrek, karaciğer ve beyin dokularında oluşabilecek hasarların histopatolojik yöntemlerle, bu dokulardaki asprosin immünoreaktivitesi üzerine etkisinin histokimyasal boyamalar ile incelenmesi ve tüm bu etkilere karşı vitamin C nin koruyucu etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan 8-10 Haftalık erkek ratlar beş gruba ayrıldı. Deney grupları; Kontrol (1. Grup), Vitamin C (2. Grup), Mısır Yağı (3. Grup), Endosülfan (4. Grup), Endosülfan + Vitamin C (5. Grup) şeklinde oluşturuldu. Birinci gruptaki ratlara uygulama yapılmadı. İkinci gruptaki ratlara 10 gün boyunca her gün 20 mg/kg Vitamin C, üçüncü gruptaki ratlara 10 gün boyunca her gün 1 mg/kg mısır yağı ve dördüncü gruptaki ratlara 10 gün boyunca her gün 10 mg/kg endosülfan oral gavaj yolla verildi. Beşinci gruptaki ratlara 10 gün boyunca 10 mg/kg endosülfan + 20 mg/kg Vitamin C oral yolla verildi. Deney sonunda hayvanlar anestezi altında dekapite edilerek beyin, böbrek ve karaciğer numuneleri alındı ve rutin doku takibi işleminden geçirildi. Parafin bloklardan elde edilen seri kesitler histopatolojik ve histokimyasal yöntemlerle incelendi. Endosülfan grubuna ait böbrek dokuları histolojik olarak incelendiğinde kortekste; proksimal ve distal tübülüslerde yer yer dilatasyon ve proksimal ve distal tübülüslerin epitellerinde dejenerasyon gözlendi. Medullada ise, henle kulpunda dilatasyon ve tübülüs kollektivus, tübülüs proksimalis ve tübülüs distalis epitellerinde yer yer dökülmeler ve vakuolizasyon tespit edildi. Endosülfan + Vitamin C grubunda bu bulguların önemli derecede azaldığı kaydedildi. Endosülfan grubunda Asprosin immunpozitifliği KNT, Mısır Yağı ve Vit C gruplarına göre anlamlı derecede azalmıştı. Endosülfan + Vitamin C grubunda ise Asprosin immunpozitifliği Endosülfan grubuna göre artmış olarak izlendi. Endosülfan grubuna ait karaciğer dokuları histolojik olarak incelendiğinde; belirgin hemoraji, sinüzoidal dilatasyon, hepatositlerde dejenerasyon ve karyomegali izlendi. Endosülfan + Vitamin C grubunda bu bulguların önemli derecede azaldığı kaydedildi. Endosülfan grubunda Asprosin immunpozitifliği KNT, Mısır Yağı ve Vit C gruplarına göre anlamlı derecede azalmıştı. Endosülfan + Vitamin C grubunda ise Asprosin immunpozitifliği Endosülfan grubuna göre artmış olarak izlendi. Endosülfan grubuna ait beyin dokuları histolojik olarak incelendiğinde; glial hücre infiltrasyonu, nöronal dejenerasyon, kan damarında konjesyon ve perinöral vakuolizasyonların olduğu izlendi. Endosülfan + Vitamin C grubunda bu bulguların önemli derecede azaldığı kaydedildi. Endosülfan grubunda Asprosin immunpozitifliği KNT, Mısır Yağı ve Vit C gruplarına göre anlamlı derecede azalmıştı. Endosülfan + Vitamin C grubunda ise Asprosin immunpozitifliği Endosülfan grubuna göre artmış olarak izlendi. Sonuç olarak Endosülfan ile oluşturulan böbrek, karaciğer ve beyin hasarına karşı Vitamin C'nin oksidatif stresi baskılayarak doku hasarını azalttığı ve yeni bir adipokin olan asprosin seviyesini yükselttiği görülmüştür.