Endüstri 4.0 olgunluk modeli: Türkiye endeksi ve değerlendirmesi

Bu çalışmada firmaların Endüstri 4.0 olgunluğunu ölçmek için bir olgunluk modeli kurulmuş ardından yapısal eşitlik modellemesi ve analitik hiyerarşi prosesi yöntemleri kullanılarak Endüstri 4.0 olgunluk endeksi hesaplanmıştır. Çalışmada üç farklı aşama içeren bir geliştirme prosedürü yürütülmüştür. İlk olarak Endüstri 4.0 alanının tam olarak anlaşılmasını sağlamak için ülkelerin Endüstri 4.0 politika ve tavsiyeleri, sektör çalışmaları ve akademik araştırmaları içeren literatür araştırmasıyla bir başlangıç aşaması oluşturulmuştur. Modelin yapısının tasarlanması ve test edilmesi için gerçekleştirilen geliştirme aşamasının ardından da gerçek hayattaki uygulamada doğrulamak için bir uygulama aşaması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öncelikle sistematik bir literatür araştırması ve incelemesi yapılmış, literatürdeki bilgiler ve uzman görüşmeleri ışığında kavramsal modelleme oluşturulmuştur. Kavramsal modelin doğrulanması ve her bir boyutun ölçüm değişkenlerine ait faktör ağırlıklarının belirlenmesi için 149 firmadan elde edilen veriler kullanılarak yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Yapısal eşitlik modeli sonucunda ölçüm değişkenleri için elde edilen ağırlıklar kullanılarak Endüstri 4.0 olgunluk endeksi hesaplanmıştır. Endüstri 4.0 olgunluk endeksi ile firmaların mevcut seviyelerinin belirlenmesi ve bir üst seviyeye çıkabilmesi için yol haritası sunulması amaçlanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise otomotiv sektöründe üç farklı firmada uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulama aşamasında yapısal eşitlik modellemesi ile elde edilen faktör ağırlıklarına ilaveten Endüstri 4.0 olgunluk modelinin boyutlarının da her sektör için farklı ağırlıklara sahip olabileceği öngörülmüştür. Boyutların ağırlıklarının belirlenmesinde otomotiv sektöründen uzman görüşleriyle çok kriterli karar verme tekniği olan analitik hiyerarşi prosesi (AHP) metodu kullanılmıştır.