Industry 4.0 and sustainability implications

Teknolojik gelişmeler ve inovatif yaklaşımlar ışığında şekillenen üretim ekosistemlerinin sosyal, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirlik yaratmada fırsatlar sağlama potansiyeli kaynakların hızla tükendiği, sosyal kaygıların yaşandığı, finansal istikrarın gerekliliğinin giderek arttığı günümüz rekabetçi küresel dünyasında dikkat çeken bir olgudur. Bu çalışma kapsamında bütüncül bir üretim paradigması olan Endüstri 4.0 teknolojilerinin sürdürülebilir bir üretim ekosistemi yaratmadaki rolünün analiz edilmesini amaçlanmaktadır. Petrokimya, metal üretim endüstrisi, otomotiv, tekstil ve gıda gibi farklı sektörlerde çalışan karar vericilerden oluşan örneklemden elde edilen veriler doğrultusunda çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan bulanık DEMATEL (Karar Verme Deneme ve Değerlendirme Laboratuvarı) sürdürülebilirlik boyutlarının alt kriterleri ağırlıklandırılmış ve bulanık TOPSIS (İdeal Çözüme Benzerlik Yoluyla Sıralama Tercihi Tekniği) yöntemiyle de belirlenen kriterler ağırlıkları baz alınarak bu kriterleri en iyi karşılayan Endüstri 4.0 teknolojisinin sıralama ve seçimi yapılmıştır. Bu bağlamda, sürdürülebilirlik alt kriterlerinin sektörel bazda farklılaştığı ancak en uygun Endüstri 4.0 teknoloji seçim alternatiflerinde benzerlikler olduğu sonuçlarına varılmıştır. Analiz sonuçları yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilen bulgular ile birlikte veri görselleştirme araçlarından olan kelime bulutları ile de zenginleştirilmiştir. Endüstri 4.0 ve sürdürülebilirliğin üç boyutunu da birlikte uygulamaya yönelik ele aldığı için bu çalışma literatürde yapılan kuramsal çalışmalardan farklılık göstermektedir. Bununla birlikte Endüstri 4.0 teknolojileri ve uygulamalarının ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik açısından yaratacağı değerlerin matematiksel olarak ortaya konması çalışmanın özgün değerini yansıtmaktatır. Sonuç olarak bu çalışma çıktılarıyla, hem ilgili literatüre hem de sürdürülebilirlik kavramını üretim sistemleri ile birlikte harmanlamayı planlayan organizasyonlara yönetimsel ve uygulamaya yönelik katkılar sağlamaktadır.