The industrial novel: Shirley, Hard Times and North and South

Bu çalışmanın amacı endüstri romanları olarak ele alınan Charlotte Brontë'nin Shirley (1849), Charles Dickens'ın Hard Times (1854) ve Elizabeth Gaskell'in North and South (1855) eserlerinin Yeni Tarihselci Eleştiri ışığında Viktorya dönemi sorunları ile etkileşimlerini incelemek ve bu eserlerin endüstrileşmenin getirdiği normları nasıl yansıttıklarını ve aynı zamanda nasıl değiştirmeye çalıştıklarını irdelemektir. Sanayi devrimi ile on dokuzuncu yüzyıl İngiltere'sinde birçok toplumsal değişim yaşanmıştır. Bu değişimler Viktorya dönemi İngiltere'sinde sosyal, politik ve ekonomik alanlarda gözlemlenebilir. Sanayileşmenin sonucunda oluşan sorunlar şu şekilde sıralanabilir: orta sınıf ve işçi sınıfı arasındaki uçurumun büyümesi, sınıflar arası eşitsizliğin artması, işçilerin kötü çalışma koşulları, işçi ayaklanmaları, makineleşme, endüstri şehirlerinin bunaltıcı atmosferi, kapitalist ekonominin politik ideolojisi, "özel" ve "kamusal" alan sorunsalı ve kadın-erkek güç dengelerinin işveren-işçi güç dengeleri ile karşılaştırılması, vb. Viktorya döneminde yaşanan ideolojik değişimler endüstriyel ve teknolojik gelişmeleri ileri düzeyde etkilediği gibi kuşkusuz söz konusu dönem edebiyatında da yansımalarını bulmuştur. Sanayileşmenin toplumsal yapı üzerindeki etkisinin giderek artması sonucunda endüstri romanı ortaya çıkmıştır. Viktorya döneminin toplumsal sorunlarını ele alan bu roman türü daha önce değinilmemiş veya görmezden gelinmiş sosyal problemlere dikkat çekmektedir. Bu çalışmada endüstriyel ve sosyal problemleri başarı ile kurgulayan Charlotte Brontë'nin Shirley, Charles Dickens'ın Hard Times ve Elizabeth Gaskell'in North and South eserlerinin 1845-1855 yılları arasında ortaya çıkan sosyal, politik ve ekonomik sorunları inceleme biçimlerine ve dönem koşulları ile etkileşimlerine değinilecektir. Viktorya dönemi değerlerinin toplum ve bireyler üzerindeki etkilerinden bahsedilirken Yeni Tarihselci Eleştiri Yöntemi kullanılacaktır. Metinlerin içinde oluştuğu sosyokültürel olguları dikkate alan bu yöntem, söz konusu bu üç eserin kaleme alındığı dönemde, sanayileşme sonucunda görülen politik, ekonomik ve toplumsal değişikliklere nasıl ışık tuttuklarının incelenmesinde büyük öneme sahiptir. Aynı zamanda on dokuzuncu yüzyıl İngiltere'sindeki bu sorunların eserleri nasıl şekillendirdikleri ve romanların toplumsal dönüşüme nasıl katkıda bulundukları da irdelenmesi gereken diğer çarpıcı sorunlar arasında yer almaktadır.