Enerji coğrafyası perspektifinden: Bursa şehri jeotermal enerji potansiyeli ve kullanımı

Enerji, doğada ısı, ışık, elektrik, kimyasal ve nükleer gibi şekillerde bulunmakta ve kendi arasında sınıflandırılmaktadır. Enerji kaynakları ise 2 şekilde sınıflandırılır. Bunlardan ilki kullanılışlarına göre enerji türleri, bir diğeri ise dönüştürülebilir enerji türleridir. Kullanılışına göre enerji türleri yenilenebilir ve yenilenemez olarak ikiye ayrılır. Dönüştürülebilirliğine göre ise birincil ve ikincil sınıf enerji türü olarak ayrılmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarından jeotermal enerjiyi, yerkabuğunun derinliklerinden kaynağını almış olan temelinde ısı birikimi ve bu ısı ile oluşmuş, içerisinde çeşitli kimyasal maddeleri barındıran sıcak su, gazlar ve buhardan yararlanmak olarak tanımlayabiliriz. Jeotermal enerji, düşük maliyetli, temiz, güvenli ve doğaya uygun olması ile net bir şekilde ayırt edilebilmektedir. Çevresel risk boyutu olarak ele aldığımızda diğer enerji kaynaklarına oranla daha temiz, tükenmeyen bir enerji kaynağı olduğu için tercih edilebilirliği yüksektir. Türkiye, mevcut coğrafi konumu ve jeolojik altyapısı itibariyle tektonizma faaliyetinin aktif olduğu bir ülke olması sebebiyle, jeotermal enerji potansiyeli açısından zengin olan bir ülke olarak ele alınmaktadır. Ülkemizde jeotermal enerjinin kullanımı ısı (sera ve konutların ısıtılmasında), elektrik üretimi, termal oteller ve sağlık alanında tedavi amaçlı(kaplıca) vb. çeşitli alanlarda kendini göstermektedir. Ülkemizden yer alan fay hatlarından Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın Marmara Bölgesi'nin güney ve güneydoğusundan geçiyor olması, Bursa'nın jeotermal kimlik kazanmasını sağlamaktadır. MTA'nın yapmış olduğu incelemeler neticesinde oluşturduğu "Bursa ili Maden ve Enerji Kaynakları" raporuna göre; Bursa'da jeotermal potansiyel, Çekirge-Kaynarca, Orhangazi- Keramet, İnegöl-Oylat ve Karacakaya, Mustafakemalpaşa-Tümbüldek, Gemlik-Terme, Harmancık-Ilıcaksu, Orhaneli-Sadağı, Ağaçhisar bölgelerinde toplanmıştır. Bu yüksek lisans tez çalışmasında konu, alan itibariyle Bursa ili ile sınırlandırılmış olup, ildeki jeotermal enerjinin mevcudiyeti ele alınarak, bu enerji varlığının hangi alanlarda kullanıldığı araştırılmış ve ilin jeotermal enerjinin genel kullanım alanları noktasında eksiklikleri sorgulanmıştır. Bölgedeki çalışmaların eksik yönleri tespit edilmiş ve bu eksikliklerin giderilmesi noktasında öneriler sunulmuştur. Araştırmada gözlem yöntemi kullanılarak, bölgedeki konu ile ilgili literatür taraması yapılmış olup, bu doğrultuda elde edilen verilerin analizi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Enerji, Türkiye'de Jeotermal Enerji, Bursa İlinde Jeotermal Enerji, Bursa.