Enerji tüketimi ve karbon salınımın büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği

Ekonomik büyüme geçmişten günümüze kadar incelenen, üzerine teoriler üretilen bir konu olmuştur. Bu durumda da ekonomik büyümeyi etkileyen unsurlar devreye girerek bu hususlar üzerinde birçok incelemeler yapılmıştır. Enerji kaynakları da geçmişten bugüne kadar ekonomik büyüme ve kalkınmada önemli rol sahibi olmuştur. Küreselleşme ve toplumların gelişmesiyle enerjiye olan taleple birlikte enerji tüketimi de artmıştır. İnsanoğlunun enerji ihtiyaçları için yaktıkları fosil yakıtlar nedeniyle de çoğunlukla karbondioksit konsantrasyonları artmaktadır. Bunun sonucunda da küresel ısınma meydana gelmektedir. Küresel ısınmanın artması ile uluslararası düzeyde önlem ve yaptırımlar uygulanmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de enerji tüketimi ve karbon salınımının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç için enerji tüketimi ve karbon salınımının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri uygulamalı ve teorik olarak ele alınmıştır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde enerji kavramı ve enerji kaynakları ele alınmıştır. İkinci bölümde karbon salınımı ve iklim değişikliği ile mücadelede uluslararası alanda atılan adımlar ve bu adımlar sonucunda karbonun fiyatlandırılması ile ilgili konular ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ekonomik büyüme kaynakları ve ekonomik büyüme modellerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise söz konusu değişkenlerin birbiri arasındaki ilişki ele alınmıştır. Bu çalışmada söz konusu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek üzere Türkiye'nin 1980-2019 yıllık verileri kullanılmıştır. ADF ve PP Birim kök testi ile durağanlıkları test edilen değişkenlerin hepsinin birinci derecede durağan olduğu tespit edilmiştir. Johansen Eşbütünleşme Testi ile eşbütünleşme olduğu ve seriler arasında uzun dönem ilişkisinin olduğu bulunmuştur. Son olarak değişkenler arasındaki nedenselliğin yönünün tespiti için Granger Nedensellik Testi uygulanmış ve şu sonuçlara varılmıştır; enerji tüketiminin büyüme üzerinde %10 istatistiksel anlamlılık düzeyinde, karbon salınımının da ekonomik büyüme üzerinde %1 istatistiksel anlamlılık düzeyinde tek yönlü nedenselliği vardır. Anahtar Kelimeler: Enerji Tüketimi, Karbon Salınımı, Ekonomik Büyüme, Türkiye