Enflasyonun gelir eşitsizliği üzerindeki etkisinin panel veri analizi ile incelenmesi

Gelir dağılımı eşitsizliği konusu ile ilgili yapılan kantitatif çalışmalarda gelir eşitsizliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi inceleyen Simon Kuznets'in ve bu ilişkinin "ters-U" şeklinde bir eğri olduğunu iddia eden Kuznets eğrisi hipotezinin akademik yazında yadsınamaz bir önemi vardır. Bu hipotez ekonomik büyüme arttıkça gelir eşitsizliğinin de belirli bir seviyeye kadar artacağını, bu seviyeden sonra tersine dönerek azalmaya başlayacağını iddia etmektedir. Kuznets yapmış olduğu bu çalışma ile gelir eşitsizliğini etkileyen diğer unsurların da ele alınmasına önayak olmuştur. Yapılan araştırmalarda ekonomik büyüme, temel değişkenlerden biri olmakla beraber pek çok değişkenin de gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi incelenmektedir. Bunlardan biri de enflasyondur. Başta fiyat istikrarını bozan ve çeşitli ekonomik tahribatlara neden olan enflasyonun, gelir eşitsizliğini artırması gerektiği hususunda genel bir algı süregelmiştir. Bu durumun haklı bir nedeni bilhassa, düşük gelirli kesimin alım gücünü azaltarak gelir dağılımındaki adaletsizlik duygusunu pekiştirmesidir. Ancak gelir eşitsizliği ile enflasyon ilişkisini açıklayan mekanizma yalnızca bundan ibaret değildir. Bu ilişkinin farklı sonuçlanmasına yol açabilecek farklı kanalların da olabileceği düşünülmelidir. Yapılan bu çalışmada, gelir eşitsizliği ile enflasyon ilişkisi ampirik olarak analiz edilmekte ve enflasyonun hangi kanallar üzerinden geliri yeniden dağıttığı belirlenmektedir. Çalışmanın kapsamı, 17'si gelişmiş ve 18'i gelişmekte olan 35 ülkeden oluşmaktadır. Gelişmiş ülkelerin dönem aralığı 1991-2016, gelişmekte olan ülkelerin ise 1991-2015'tir. Çalışmada yöntem olarak, panel veri analizi kullanılmıştır. Sabit ve tesadüfi etkiler modelinden elde edilen bulgulara göre, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliği ile enflasyon ilişkisinin yönü, negatif olarak tespit edilmiştir. Yani, her iki ülke grubunda da enflasyon gelir eşitsizliğini azaltmaktadır. Ayrıca, gelir eşitsizliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin "ters-U" şeklinde olduğu iddiası da, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için doğrulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Gelir Dağılımı Eşitsizliği, Kuznets Eğrisi Hipotezi, Enflasyon, Panel Veri Analizi