Entomopatojenik nematodların (Steinernematidae ve Heterorhabditidae) doğal düşmanları üzerine araştırmalar

Bu çalışma, biyolojik mücadele ajanı olarak kullanılan entomopatojenik nematodların doğal düşmanlarının, yani infektif juvenilleri veya bu nematodlarla enfekte olmuş kadavraları tüketen predatör veya yağmacı organizmaların araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmalar enfekte kadavraların veya serbest infektif juvenillerin tüketilmesine yönelik olarak iki grup halinde yürütülmüştür.Bir grup arthropodun (hamamböcekleri, çekirgeler, karıncalar, dermopterler, akarlar ve collembolalar) enfekte kadavralar ile beslenip beslenmediklerini belirlemek amacıyla ile yürütülen deneyler sonucunda elde edilen veriler toprak ortamında yaşayan arthropodların entomopatojenik nematodlarla enfekte olan kadavralara farklı tepkiler verdiğini ortaya koymuştur. Tetramorium chefketi türüne ait karıncalar ile, Periplaneta americana türü hamamböcekleri, dermopterler ve Sancassania polyphyllae türü akarların Steinernema ile enfekte kadavraları tüketen önemli yağmacı organizmalar oldukları; çekirge (Gryllus bimaculatus) ve collembolaların (Sinella curviseta ve Folsomia candida) ise enfekte kadavralar ile beslenmedikleri belirlenmiştir. Ayrıca deneylerde kullanılan karınca türlerinin (Tetramorium chefketi ve Pheidole pallidula) Heterorhabditis bacteriophora ile enfekte kadavralardan uzak durdukları tespit edilmiştir.Diğer çalışmada, S. polyphyllae türüne ait akarlar ile Folsomia candida ve Sinella curviseta türü collembolaların entomopatojenik nematodların infektif juvenillerini tüketme etkinliklerini belirlemek amacıyla deneyler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar S. polyphyllae'nın topraktaki serbest evre IJ'ler üzerinde etkin bir predatör olmadığını; kullanılan iki collembola türünün ise IJ'leri önemli ölçüde tükettiğini göstermiştir. Bu sonuçlar etkin bir biyolojik mücadelede infektif juvenil veya enfekte kadavra uygulamaları için oldukça önemli bilgiler sağlamaktadır.Anahtar kelimeler: Entomopatojenik nematodlar, biyolojik mücadele, doğal düşmanlar.