Epilepsi tanılı adölesanlarda sigara kullanımının / maruziyetinin nöbet sıklığı üzerine etkisi

ÖZET Giriş ve Amaç: Epilepsi çocukluk ve adölesan dönemde en sık rastlanan nörolojik hastalıklardan biridir. Son yıllarda tüm yaş gruplarında olduğu gibi adölesanlar arasında da sigara kullanımı sıklığında artış olduğu bilinmektedir. Sigara kullanımının epilepsi hastalarında antinöbet ilaç kullanımına uyumu azalttığı, nöbet sıklığını artırdığı düşünülmektedir. Çalışmamızda epilepsi tanılı adölesanların sigara kullanımı/maruziyetlerinin belirlenmesi ve nöbet sıklığı üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Nöroloji Polikliniğine 1 Ocak 2024 – 31 Ekim 2024 tarihleri arasında başvuran, 12-18 yaş aralığında Epilepsi tanılı hastalar dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), epilepsi tanı yaşı, nöbet sıklığı, nöbet şekli, epilepsi tipi, kullandığı antinöbet ilaçlar dosya bilgilerinden kaydedildi. Hasta ile yüzyüze yapılan görüşmede; hastaya sigara kullanımı/ kullanım miktarı ve süresi, sigara kullanımının zararları konusunda sorular yöneltilirken, anne ve/veya babaya; yaşı, eğitim durumları, sigara kullanım özellikleri, annenin gebeliğinde sigara kullanım/maruziyetini değerlendirilen sorular yöneltildi ve cevaplar kaydedildi. Bulgular: Hastalarımızın yaş ortalaması 187,01 ±19,1 ay, tanı alma yaş ortalaması 132,68±40,8 ay ve %56,2'si kız hasta idi. Hastaların %4'ü her gün nöbet geçirirken, %54'ü ayda 1'den az nöbet geçiriyor ve %69,2'ü tek antinöbet ilaç kullanıyordu. Hastaların 146'sı (%29,2) sigarayı bir kez denemiş ve deneyenlerden 60(%12)'ı geleneksel sigara, bir hasta (%0,2) elektronik sigara kullanmakta idi. Sigara kullanımı dışında hastaların aile içi sigara dumanı maruziyetleri değerlendirildiğinde 255 (%51) kişinin evinde en az bir bireyin sigara kullanımının olduğu öğrenildi. Hastalarımızdan 60'ı ortalama 15 ay süre ile günlük 11 adet sigara kullanıyordu. Hastalarımızın annelerinin yaş ortalaması 42,17±5,08, babalarının yaş ortalaması 45,4±5,6 ve eğitim durumlarının sıklıkla ilkokul ve lise düzeyinde olduğu saptandı. Annelerden 64 (%12,8)'ü gebelik öncesi sigara kullanıyordu ve 30'u gebelik süresince sigara kullanımını bırakmış, ancak 34'ü günlük ortalama 6.64 adet olacak şekilde gebelik süresince sigara kullanımına devam etmişti. Babalardan 224 (%44,8)'ü annenin gebeliği öncesi sigara kullandığı ve tümünün gebelik süresince de kullanıma devam ettikleri saptandı. Annelerin gebelik döneminde sigara duman maruziyeti değerlendirildiğinde de 14 (%2,8) annenin gebeliğinde evlerinde baba dışında sigara kullanımı ile bulunan birey mevcuttu. Annelerin 269'u (%53,8) gebelik döneminde ev hanımıydı, 227'si (%45,4) çalışmıyor veya çalıştığı yerde maruziyeti bulunmamaktaydı, 4(%0,8) gebe ise iş yerinde maruziyet yaşamaktaydı. Arkadaş ve akraba ortamında ise 39 (%7,8) gebe sigara maruziyeti yaşamıştı. Hastaların mevcut maruziyeti araştırıldığında ise hastaların 255'inde (%51) evde en az bir birey sigara kullanıyordu; 191'inde (%38,2) evde yalnızca 1 kişi, 58'inde (%11,6) 2 kişi, 6'ında (%1,2) 3 kişi sigara kullanmakta idi. Annelerin 73'ü (%14,6), babaların ise 227'si (%45,4), 35'inde (%7) evde yaşayan ebeveyn dışı diğer birey sigara kullanıyordu. Sonuç: Sigara kullanımının önlenmesine yönelik tüm önlem ve çalışmalara rağmen ne yazık ki her yaş grubunda olduğu gibi çocuklarda da kullanımı da ciddi sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Epilepsi tanılı çocuk hastalarda sigara kullanımı /maruziyeti ise kanıtlanmış pek çok sistemik soruna neden olmasının yanı sıra nöbet sıklığını artırmakta ve tedavi başarısını düşürmektedir.