Ergenlerde affetme ve algılanan sosyal destek

Bu araştırmada, ergenlerde affetme ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler (cinsiyet, lise türü, doğum sırası, anne-baba eğitim düzeyi, ifade edilen akraba iletişimi ve ifade edilen aile, arkadaş, öğretmen desteği) açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Kocaeli ilinde öğrenim görmekte olan lise öğrencileri oluştururken, araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Kocaeli ili Darıca ilçesinde dört farklı lise türünden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen ve ölçekleri gönüllü olarak dolduran 422 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veriler öğrencilere uygulanan "Kişisel Bilgi Formu", "Ergenler İçin Affetme Ölçeği (EAÖ)" ve "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ-R)" ile toplanmıştır. Ayrıca verilerin analizi için Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Tekniği, Regresyon Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi, t-testi, Welch testi, Scheffe testi, Tamhane's T2 testi ve Levene istatistiği kullanılmıştır. Bulguların anlamlı olup olmadığının yorumlanmasında p<.05 anlamlılık düzeyi ölçüt olarak alınmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ergenlerin affetme eğilimi ile algılanan sosyal destek puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca algılanan sosyal destek ile affetmenin empati kurma boyutu ve affetme eğilimi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Yine algılanan sosyal destek ile affetmenin öfkeyi sürdürme ve intikam alma boyutları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Affetmenin bileşenleri boyutu ile algılanan sosyal destek arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. Erkeklerin affetme eğiliminin affetmenin bileşenleri ve intikam alma boyutları puanlarının aynı dönemdeki kız öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Yine affetme eğiliminin empati kurma ve öfkeyi sürdürme boyutu puanları arasındaki farkın ise aynı dönemdeki kız ve erkek öğrenciler için anlamlı olmadığı saptanmıştır. Ayrıca kız öğrencilerin algıladığı sosyal destek puanlarının aynı dönemdeki erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu, affetme eğilimi puanları arasındaki farkın aynı dönemdeki kız ve erkek öğrenciler için anlamlı olmadığı ortaya çıkmıştır. Öğrenim görülen lise türüne göre affetme eğilimi puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı olup ergenlerin affetme eğilimi puanları, fen lisesi öğrencileri ile Anadolu, özel ve meslek lisesi öğrencileri arasında fen lisesi öğrencileri lehine anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Doğum sırası ve anne-baba eğitim düzeyine göre affetme eğilimi ve algılanan sosyal destek puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. İfade edilen akraba iletişimine göre algılanan sosyal destek puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı olup akraba iletişimini kötü veya orta olarak nitelendiren ergenler ile iyi olarak nitelendiren ergenler arasında iyi lehine anlamlı olarak farklılaşmaktadır. İfade edilen aile, arkadaş ve öğretmen sosyal desteğine göre algılanan aile, arkadaş ve öğretmen sosyal desteği puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı olup ifade edilen aile, arkadaş ve öğretmen desteğini az ya da orta olarak nitelendiren ergenler ile çok olarak nitelendiren ergenler arasında çok lehine anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ergenlik, affetme, algılanan sosyal destek, lise öğrencileri.