Ergenlerde duygusal tepkisellik,bilişsel çarpıtmalar ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada ergenlerde duygusal tepkisellik ile bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkiler ve duygusal tepkiselliğin, ergenlerde depresyon ve bilişsel çarpıtmalar arasındaki aracı rolü incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelleri iki ve daha fazla değişken arasındaki ilişkilerin betimlendiği ve derinlemesine analiz edildiği araştırmalardır. Buna yönelik olarak duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla da örtük değişken ile yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunun seçiminde ise uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla araştırmanın çalışma grubunu Erzurum şehir merkezinde yer alan 410 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı Duygusal Tepkisellik Ölçeği, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Depresif Belirtiler Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ilgili bulgular aşağıda belirtilmiştir. Araştırmada; Ergenlerde depresyon puanlarının cinsiyet, yaş ve sınıf düzeyinde anlamlı farklılaşmalar gösterdiği tespit edilmiştir. Duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla uygulanan yapısal eşitlik modeli sonucunda; ergenlerde bilişsel çarpıtmaların duygusal tepkiselliği pozitif yönde yordadığı, duygusal tepkiselliğinde ergenlerin depresyon yaşamasında önemli bir risk kaynağı oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca bilişsel çarpıtmalarında duygusal tepkisellik üzerinden depresyon üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları sonucunda bilişsel çarpıtmaların ve duygusal tepkiselliğin ergenlerin depresyon yaşamalarında birer risk kaynağı oluşturdukları söylenebilir ve depresyon ile anksiyete puanlarının ilgili değişkenlere göre farklılaşmalar gösterdiği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtmalar, ergen, depresyon, yapısal eşitlik modeli.