Ergenlerde irritabilite düzeyinin, üstbiliş sorunları ve özbilinçlilik duygulanımları ile ilişkisinin incelenmesi

Araştırmanın amacı, ergenlerde irritabilite düzeyinin, üstbiliş sorunları ve özbilinçlilik duygulanımları ile ilişkisini incelemektir. Çalışmaya Antalya ve İstanbul ilinde eğitim görmekte olan ergenler katılmıştır. Katılımcılar 287' si (%63.9) kız, 162' si (%36.1) erkek olmak üzere 449 kişiden oluşmaktadır. Çalışmaya katılmayı kabul eden 11-17 yaş arası ergenlerden, Sosyodemografik Veri Formu, Üstbiliş Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE), DSM-5 Düzey 2 İrritabilite Ölçeği ve Ergenler için Özbilinçlilik Duygulanımları Testini (TOSCA-A) doldurmaları istenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ergen yaş grubunda kızların irritabilite puanları, utanç puanları, suçluluk puanları, üst biliş sorunları toplam puanları, batıl inanç ve sorumluluk puanları, olumsuz üst endişe puanları erkek katılımcılara göre anlamlı ölçüde yüksek görülmüştür. Erkek katılımcılarda dışsallaştırma ve dışsallaştırma-utanç puanları kız katılımcılara göre anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Utanç ve olumsuz üstbiliş sorunları ergen yaş grubunda irritabilite düzeyini etkilediği, utancın olumsuz üstbiliş sorunları ve irritabilite arasında kısmi aracı rol oynadığı görülmüştür.