Ergenlik öncesi ratlarda sitikolin uygulamasının over ve endometriyum gelişimi üzerine etkisi

GİRİŞ VE AMAÇ: Puberte, çocukluktan yetişkinliğe geçişte fiziksel ve hormonal değişimlerin yaşandığı bir süreçtir. Bu dönemde gonadal hormonlardaki artış, büyüme hızını ve üreme kapasitesini etkiler. Genetik, çevresel ve endokrin bozucu faktörler puberte zamanlamasında rol oynar. Hücre zarının onarımında görev alan ve bilişsel fonksiyonları destekleyen sitikolin, son yıllarda takviye edici olarak yaygınlaşmıştır. Ancak ergenlik üzerindeki etkileri yeterince bilinmemektedir. Bu çalışmada, sitikolinin dişi ratlarda over ve endometriyum gelişimi üzerindeki etkilerini inceleyerek, puberte sürecine olası katkılarını ve erken ergenlik mekanizmalarındaki rolünü değerlendirmek amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çalışmada 25 günlük, yaklaşık 80 ± 20 g ağırlığında 32 adet ergenliğe girmemiş dişi sprague-dawley rattan faydalanıldı. Ratlar rastgele her bir grupta 8 rat olacak şekilde 4 gruba bağımsız bir görevli tarafından sınıflandırıldı. Sitikolin, 3 gruba içeriği belirlenmiş şekilde sırasıyla 100 mg/kg/doz, 200 mg/kg/doz ve 400 mg/kg/doz dozlarında intraperitoneal yolla 10 gün süreyle uygulandı. Kontrol grubuna ise aynı süre boyunca serum fizyolojik intraperitoneal yolla verildi. 10 günün sonunda ratlar sakrifiye edildi. Over ve endometriyum dokuları incelendi. BULGULAR: Çalışmamız sitikolinin over folikül gelişimi ve endometrium kalınlığı üzerinde doz-yanıt ilişkisine sahip belirgin bir modülatör etki gösterdiğini; orta doz uygulamanın erken folikül gelişimini desteklerken, yüksek dozun geç folikül aşamaları ve luteal yapılar üzerinde daha belirgin değişikliklere yol açtığını ortaya koymaktadır. SONUÇ: Sitikolinin over ve endometriyum morfolojisi üzerinde etkili olabileceği ve özellikle folikül gelişimi ile endometriyal yapıda anlamlı değişiklikler oluşturabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Endokrin bozucu, endometriyum, ergenlik, over, sitikolin