Ergonomik risklerin bütünsel değerlendirilmesi için yeni bir metodoloji: Gıda sektörü örneği

Bu çalışmada gıda sektöründe helva üretim ve paketleme süreçlerinde çalışanların fiziksel, zihinsel ve psikososyal iş yüklerini bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmada, fiziksel iş yükü Rapid Entire Body Assessment (REBA), zihinsel iş yükü The National Aeronautics and Space Administration-Task Load Index (NASA-TLX) ve psikososyal iş yükü Kopenhag Psikososyal Risk Değerlendirme (KOPSOR-TR) ölçekleri ile ölçülmüş, ardından Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılarak ana ve alt kriterlerin ağırlıkları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, her iki departmanda da çalışanların farklı düzeylerde ergonomik risklere maruz kaldığını ortaya koymuştur. Üretim departmanında ağırlıklı skor ortalamalarına göre fiziksel iş yüküne ait bilekte zorlanma alt kriteri en yüksek değere sahipken, paketleme departmanında ise fiziksel iş yüküne ait aktivite skoru en yüksek değere sahiptir. AHP yöntemiyle yapılan ağırlıklandırmalar sonucunda her iki departmanda fiziksel iş yükünün önem ağırlığının yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum toplam iş yükü hesaplamalarında, fiziksel iş yükünün daha etkili olduğunu; zihinsel ve psikososyal iş yükleri daha az etkili olsa da hesaplamalara dahil edilmesi gerektiği sonucunu göstermiştir. Çalışmanın sınırlılıkları arasında tek bir işletmede ve sınırlı sayıda çalışanla yürütülmesi yer almaktadır. Ayrıca, kullanılan bazı ölçme araçlarının öz bildirim esasına dayalı olması nedeniyle, bireysel algı farklılıklarının sonuçlara yansıma olasılığı bulunmaktadır. Gelecek çalışmalarda, farklı işletmelerde daha büyük ve çeşitli örneklemlerle veya bulanık mantık gibi alternatif yöntemler kullanılarak benzer araştırmaların yapılması önerilmektedir.