Erişkin erkek sıçanlarda benzenin testis dokusu üzerine etkilerinin histolojik incelenmesi

Benzen aromatik bir hidrokarbon olup, hoş kokulu ve renksiz bir sıvıdır. Benzen aynı zamanda önemli bir endüstriyel çözücüdür. Plastik, deterjan, pestisid ve diğer kimyasalların üretiminde kullanılır. Bunun yanı sıra kimyasal orjinli bir madde olan benzen çevre kirlilğine de sebep olur. Günümüzde üretilen benzenin % 75'i petrolden sağlanır. Geri kalan kısmı ise maden kömüründen elde edilen katrandır. Benzenin en çok bulunduğu yerler; mineral yağlar, doğal gaz ve sigara dumanıdır. Etil benzen, toluen, ksilen gibi hidrokarbonlara boya, cila, yapıştırıcı benzeri maddeler içinde bulunan aromatik çözücülere mesleklerinde maruz kalanlarda sperm üretiminde ciddi bozulmalar görülür. Yapılan bu çalışmada benzenin testis dokusunda meydana getireceği etkiler incelenmiştir. Çalışmada, ortalama 8-10 haftalık ve 250-300 gram ağırlığında 18 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar 6'şarlı gruplar olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Grup I olan kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı. Grup II'ye 1 ml/kg benzen 1. günden başlanıp 9. güne kadar, Grup III'e ise 1,5 ml/ kg benzen 1. günden başlanıp 5. güne kadar orogastrik sonda aracılığıyla verildi. Deney sonunda sıçanlar dekapite edilerek testis dokuları çıkarıldı ve rutin histolojik takipler yapıldıktan sonra histolojik boyamalar ve TUNEL metodu uygulandı. Benzene maruz kalan sıçanların testis dokuları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, seminifer tübül epitelinde incelme, stoplazmik vakuoller, lümende genişlemeler, seminifer tübül bazal laminasında ayrılma, seminifer tübül epitelinin lümene dökülmesi ve spermatogenik hücrelerde dökülme (deskomasyon), germ hücrelerinde (spermatogonia) dejeneratif değişiklikler, dejenaratif tübül yapıları, seminifer tübüller arasında mononükleer hücre infiltrasyonu, hemoraji, atrofi, dev hücre, ödem, ara bağ dokuda düzensizleşme, epitel bütünlüğünün olmayışı, Leydig hücrelerinde piknoz, seminifer tübül epitelinde boşluklu alanlar izlendi. Apoptotik hücrelerin belirlenmesi için yapılan TUNEL boyamanın ışık mikroskobu altında incelenmesi sonucunda benzen verilen gruplar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, seminifer tübüllerdeki apoptotik hücrelerde belirgin bir artış olduğu gözlendi. Sonuç olarak, çeşitli nedenlerle benzen maruziyetinin testis dokusunda dejenerasyon ve apoptotik hücre sayısında artışa sebep olduğu gözlendi.