Erken dönem uyum bozucu şemalarla beden algısı ilişkisinde benlik saygısının aracı rolü

Bu araştırmanın amacı, erken dönem uyum bozucu şemalar ile beden algısı arasındaki ilişkide benlik saygısının aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya, bilgilendirilmiş onam formu ile katılımcıların onayı alınmış, 18-64 yaş aralığında 309 kadın ve 46 erkek olmak üzere toplam 355 kişi katılmıştır.Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form (YŞÖ – KF3), Beden Algısı Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Analiz sürecine geçmeden önce, uç değerler ve normallik varsayımlarına ilişkin testler yapılmıştır. Skewness (çarpıklık) ve Kurtosis (basıklık) değerleri, verilerin normal dağıldığını ve parametrik analizlerin yapılabilmesine uygun olduğunugöstermiştir. Araştırmanın analizinde bağımsız örneklem t-testi, Pearson Korelasyon Katsayısı ve Hayes'in bootstrap tekniği kullanılmıştır. Aracılık modelinde, bağımsızdeğişken olarak erken dönem uyum bozucu şemalar, aracı değişken olarak benlik saygısı ve bağımlı değişken olarak beden algısı yer almıştır. Young Şema Ölçeği'nin tüm alt boyutlarının beden algısı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla standart çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, özellikle duygusal yoksunluk, başarısızlık, onay arayıcılık ve iç içe geçme/bağımlılık şemalarının beden algısı ile ilişkili olduğu ve bu ilişkide benlik saygısının aracı bir rol oynadığı bulunmuştur.Elde edilen sonuçlar, erken dönem uyum bozucu şemaların alt boyutları ile beden algısı arasında kısmen negatif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Erken dönem uyum bozucu şemalar ile benlik saygısı arasında ise pozitif ve negatif yönlü orta düzeyde ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca, benlik saygısı ile beden algısı arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 26 ve JAMOVI 2.3.28 programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir.Bu bulgular, literatürdeki ilgili çalışmalarla birlikte tartışılmış ve araştırmanın sonuçları, erken dönem uyum bozucu şemaların beden algısı üzerindeki etkisinin, benlik saygısı aracılığıyla kısmen açıklandığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, Beden algısı, Benlik saygısı, Düşük Benlik Saygısı, Yüksek Benlik Saygısı.