Erken dönem uyumsuz şemalar ile psikolojik belirtilerin ruminatif düşünme biçimi üzerindeki etkileri

Bu çalışmanın amacı bireylerin erken dönem uyum bozucu şemaları ile psikolojik belirtilerinin ruminatif düşünme biçimini yordayıp yordamadığını belirlemektir.Erken dönem uyumsuz şemalar çocukluk ve ergenlik yıllarında gelişen, yaşam boyunca karmaşık bir hal alarak devam eden, duygu, biliş, hatıralar ve bedensel duyulardan oluşan, kişiler arası ilişkilerde ortaya çıkan zihinsel kavramlardır (Young,1994). Psikopatoloji ruhsal yapıdan ayrı düşünülemez. Gelişimin erken dönemlerinde yaşanan travmatik deneyimler bilinçten (»bastırılma«) ile elenir ve bunlar artık istemli olarak »bilinç dışından« çağrılamaz. Yaşamsal bir savunma mekanizması olan bastırma ile geri plana itilen bu deneyimler şiddetli ruhsal yaralara sebep olursa iyileşmez ve işlenemez. Bastırılan travmalar etkilerini muhafaza ederler ve başka bir biçimde ve başka bir zamanda ruhsal rahatsızlık olarak ortaya çıkabilirler. Bastırılan bu travmatik deneyimler dinamik güçleri ve etkilerini muhafaza ederler ve daha sonra başka biçimlerde, ruhsal hastalıkların semptomları olarak ortaya çıkabilirler. Asıl neden yani, başlangıçtaki ruhsal yaralanma bilince getirilemez, hatırlanamaz. Bilinçle algılanan sadece ortaya çıkan semptomun verdiği sıkıntıdır (Freud, 1953). Alan yazında, özellikle şemaların çeşitli psikopatolojilerle arasındaki ilişki kapsamlı bir şekilde tartışılmış ve kuramsal olarak ortaya konulmuştur. Ruminasyon kavramı genel olarak tekrarlayıcı düşünmeyi ifade etmektedir (Rippere, 1977). Çalışmalar, ruminatif düşünme tarzının, depresyonla olan ilişkisini vurgulamaktadır. Ruminatif düşünme tarzı; depresif duygudurum ve nedenleri üzerine tekrarlayan düşünmeyi içerir ve bu bir kısır döngü içerisinde olumsuz duygudurumun ve depresif belirtilerin katlanarak artmasına sebep olur. Bu çalışmanın öncelikli amacı ruminatif düşünme biçimi ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların etkisi incelemektir. Bu bağlamda, öne çıkan şemaların içerikleri, özellikleri ve bu şemaların yetişkinlikteki düşünce ve davranış örüntülerine yansımaları derinlemesine ele alınacaktır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde yapılan bir çalışmadır. Bu araştırmada izlenecek prosedür literatür taraması yapılarak konuyla ilgili kapsamlı araştırma yapılıp tüm bilgiler toplanacaktır. Veri toplamak için katılımcılara Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği (RDBÖ), Young Şema Ölçeği Kısa Form (YŞÖ-3) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) uygulanacaktır. Çalışmanın örneklemi üniversite öğrencilerinden rastgele örnekleme yöntemine göre seçilerek gönüllü bireylerden oluşacaktır. Elde edilecek değişkenler korelasyon analizi uygulanarak SPSS ortamında analiz edilecektir. Ruminatif düşünme biçimi ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü incelenecektir. Elde edinilen veriler SPSS 22.0 programı eşliğiyle analiz edilecektir. İstatistiksel incelemeler ve yorumlamalar; p < .05 anlamlılık düzeyine göre değerlendirilecektir.