Erken İslam dönemi mimarisinde resim sanatının izleri ve sanatsal üretimler

İslamiyet, Arap Yarımadası'nda Hz. Muhammet'in 610 yılında peygamber olması ve kutsal kitap Kuran'ı Kerim'in kendisine indirilmesiyle zuhur bulan semavi dinlerin sonuncusudur. Dinin ilk yıllarında ve Hz. Peygamber'in vefatından sonraki süreçte, eski pagan inançlara dönülmesi endişesiyle tasvire olumlu bakılamamıştır. Bu durum, ilk zaman Müslüman Arap toplumunda resim sanatının pek gelişememesinde ve döneme özgü eserlerin oluşturulamamasında önemli rol oynamıştır. Yapılan fetihler, ticaret, göç gibi dinamikler vesilesiyle dinin Arabistan'dan Orta Doğu, Mezopotamya, Anadolu, İran, Orta Asya, Hindistan ve Çin'e kadar yayılması ile farklı milletler ya da devletler tarafından İslam sanatlarının 650-1100 yılları arasındaki erken dönem örneklerinin üretiminde etkili olmuştur. İslam sanatlarının bir dalı olan İslam resim sanatının da ilk eserlerinin ortaya çıktığı ve karakteristik özelliklerini edinmeye başladığı bu dönemin figüratif tasvirlerine erken İslam dönemi resim sanatı adı verilir. Başlangıçta mimaride çeşitli bezeme öğeleri olarak kullanıldığı görülen İslam resmi, zamanla el yazmalarının cildi ile iç kompozisyonunda, taş işçiliği ve çini gibi farklı materyallerin bezemelerinde karşımıza çıkmaya başlamıştır. Bu çalışmada erken İslam dönemi mimarisinde resim sanatı incelenerek, ilk eserlerin kimler tarafından hangi malzemeler ve üsluplarda üretildiği seçilen örnekler ile açıklanmaya çalışılacaktır.