Erken laktasyondaki sütçü ineklerde östrus belirlemede aktivite ölçer kullanımının reprodüktif performans üzerine etkilerinin araştırılması

Süt inekçiliği işletmelerinde östrusların belirlenmesi karlılığın önemli bir bileşenidir. İneklerin hareketlerini izleyen aktivite ölçerler, östrusların belirlenmesinde artarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada aile tipi bir işletmede erken laktasyondaki sütçü ineklerde östrus belirlemede aktivite ölçer kullanımının reprodüktif performans üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada erken laktasyondaki toplam 88 baş sağlıklı Holştayn inek kullanılmıştır. İnekler rastgele gözlem (n=44) ve otomatik östrus tespiti (n=44) gruplarına ayrılmıştır. Gönüllü bekleme süresi postpartum 49 gün olarak belirlenmiş ve takip eden 119 gün boyunca östruslar izlenerek belirlenen östruslarda suni tohumlama uygulanmıştır. Gözlemgrubunda östrusların belirlenmesi gözlem yoluyla günde 3 defa 20 dk olacak gerçekleştirilmiştir. Uygulama grubunda hayvanların boynuna takılan aktivite ölçer (Actimoo, Türkiye) ile ineklerin hareketliliği otomatik olarak takip edilmiştir. Gebelik muayenesi tohumlama sonrası 40 ± 7 günlerde transrektal ultrasonografi kullanılarak gerçekleştirilmiş, gebelik kayıpları 60-80. günlerde yapılan muayene ile belirlenmiştir. Elde edilen reprodüktif veriler normallik yönünden KolmogorovSmirnov testi ile, varyansların homojenliği yönünden ise Levene testi ile incelenmiştir. Değişkenlerin parametrik varsayımların sağlandığı durumda gruplar arası farklılığın belirlenmesi Student t test ile, varsayımların sağlanmadığı durumda ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık sınırı p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Buzağılama aralığı gözlem grubunda 377,97±26,82 otomatik östrus tespit grubunda ise 365,77±27,04 gün (p=0,076) olmuştur. Açık gün sayısı gözlem ve otomatik östrus tespiti gruplarında sırasıyla 97,83±25,36 ve 85,89±26,41 gün (p=0,072) olarak belirlenmiştir. Postpartum ilk östrus tespiti gözlem grubunda 77,23±15,31; otomatik östrus tespiti grubunda ise 72,86±21,74 günde gerçekleşmiştir (p=0,283). Otomatik östrus tespiti grubunda hayvan başına belirlenen östrus sayısı (1,75±0,97) gözlem grubuna (1,45±0,59) göre daha yüksek olmuştur (p=0, 256). Sonuç olarak, aile tipi süt inekçiliği işletmelerinde östrus belirlemede aktivite ölçer kullanımının faydalı olacağı kanısına varılmıştır.