Gendered emotion of anger in the early modern Ottoman society

Bu tez, öfke duygusunun erken modern Osmanlı toplumunda nasıl kavramsallaştırıldığını ve nasıl pratiğe döküldüğünü, özellikle de bu duygunun toplumsal cinsiyetle ilişkili boyutlarına odaklanarak incelemektedir. On altıncı ve on sekizinci yüzyılları kapsayan Anadolu kasabalarındaki kadı sicilleri, fetvalar ve dönemin önemli ahlak kitaplarından biri olan, on altıncı yüzyıl Osmanlı entelektüeli Kınalızade Ali Çelebi'nin Ahlak-ı Alai adlı eserinden yararlanarak, öfkenin etik söylemde ve gündelik pratiklerde nasıl tanımlandığı, ifade edildiği ve düzenlendiği araştırılmaktadır. Duyguları evrensel veya tarih dışı kategoriler olarak ele almak yerine, bu çalışma öfkeyi ahlaki, hukuki ve toplumsal çerçevelerle şekillenen, kültürel olarak inşa edilmiş ve tarihsel olarak özgül bir kavram olarak değerlendirir. Bu tezde, erken modern Osmanlı toplumunda öfkenin kavramsallaştırılmasının toplumsal cinsiyetlendirilmiş olduğu ve bu toplumsal cinsiyetlendirilmiş kavramsallaştırmanın yalnızca felsefi literatürde görünür olmakla kalmayıp, aynı zamanda mahkeme kayıtları ve fetvalarda belgelenen gündelik hukuki anlaşmazlıklar ve toplumsal etkileşimlerde de kendini gösterdiği ileri sürülmektedir. Analiz, öfke duygusuna ilişkin farklı beklenti ve düzenlemelerin erkekler ve kadınlar için nasıl uygulandığını ortaya koyarak, daha geniş toplumsal hiyerarşileri ve toplumsal cinsiyet rollerini yansıtmaktadır. Öfkenin hem kavramsallaştırılmasını hem de pratik yansımalarını izleyerek, bu tez erken modern Osmanlı toplumunun duygu tarihi literatürüne katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Çalışma, Osmanlı tarihi yazımında duyguların entegre edilmesinin önemini vurgularken, analizinin merkezine toplumsal cinsiyeti yerleştirir. Anahtar Kelimeler: öfke, gazap, duygular tarihi, öfke tarihi, toplumsal cinsiyet