Erzurum yöresindeki jeotermal akışkanların odun koruma endüstrisinde değerlendirilme olanaklarının araştırılması

Emprenye maddelerinin yıkanma sorunu ve bu maddelerin içerdikleri zehirli bileşenlerin çevresel tehdit oluşturmaları üzerine son yıllarda birçok çalışma yürütülmektedir. Dolayısıyla yapılan bazı çalışmalar öncelikle çevre dostu ve odunu bozunduran etmenlere karşı etkinliğe odaklanmaktadır. Bu çalışmada, çevre dostu jeotermal suların odun koruma maddesi olarak etkinlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Jeotermal sular Türkiye'nin doğusunda yer alan Erzurum ilinden temin edilmiştir. Sarıçam odun örnekleri; konsantre olmayan (%0), %50 ve %75 oranında konsantre edilmek kaydıyla (buharlaştırılarak) emprenye işlemine tabi tutulmuşlardır. Odun örnekleri Çinko sülfat (ZnSO4) ile farklı oranlarda ikinci defa emprenye yapılmıştır. Örneklerin mekaniksel ve biyolojik performansları, yıkanma testi, termal bozunmaları incelenmiştir. Çürüklük testleri için bir beyaz (Trametes versicolor L.Pilat, Mad-697) bir esmer (Postia placenta (Fr.) M.J. Larsen & Lombard, Mad-698-R) çürüklük mantarı kullanılmıştır. Enstrümantal analiz olarak ICP spektrometre yardımıyla borun yıkanma düzeyi belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, konsantre halindeki (buharlaştırılan) jeotermal suların beyaz ve esmer çürüklük mantarlarına karşı yüksek direnç göstermiş olup termal özellikleri de iyileştirdiği belirlenmiştir. Ayrıca, jeotermal suların emprenyesi sonrası odun örneklerinde mekanik özellikler değişmemiştir. Çinko sülfat emprenyesi borun yıkanma oranlarını düşürmüştür. Yapılan çalışma ile jeotermal suların çevre dostu ve çürüklük mantarlarına karşı etkili emprenye maddesi olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.