Escherichia coli (E. Coli) lipopolisakkaridi (LPS) tarafından deneysel olarak indüklenen endotokseminin neden olduğu akciğer, karaciğer ve böbrek doku hasarına karşı TLR4-etkileşimli SPA4 peptidinin etkisinin araştırılması

Yakın tarihli çalışmalar sürfaktan protein A'dan derive SPA4 peptidinin hem bakteriyel enfeksiyon hem de lipopolisakkarit (LPS) modellerinde akciğer inflamasyonu ve doku hasarını azalttığını, bakteriyel yükü düşürdüğünü ve bakteri fagositozunu artırdığını göstermiştir. Bu araştırmanın amacı, SPA4'ün akciğer dışında karaciğer ve böbrekte de doku koruyucu etkinliğini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, ratlarda intraperitoneal tek doz LPS ile oluşturulan sistemik inflamatuar yanıt sonrası, düşük (2,5 µg/g) ve yüksek (10 µg/g) dozlarda SPA4 uygulamasının akciğer, karaciğer ve böbrek dokularındaki etkileri histopatolojik olarak incelenmiştir. Çalışmada 72 adet erkek Wistar-Albino rat kullanılarak kontrol, LPS, LPS+düşük doz SPA4 ve LPS+yüksek doz SPA4 grupları ile sadece düşük ve sadece yüksek doz SPA4 grupları oluşturulmuştur. LPS uygulamasından 1 saat sonra SPA4 uygulamaları yapılmış ve 6 saat sonra ratlar sakrifiye edilerek doku örnekleri alınmıştır. Doku hasarı değerlendirmeleri için Hematoksilen-Eozin (H-E), PAS, Masson-Goldner Trikrom ve immünohistokimyasal (NF-κB p65) boyamalar uygulanmıştır. Ayrıca deney süresince ratların genel durumları "Kemirgen Sepsis Skorlaması" ile takip edilmiştir. Sonuçlar, LPS uygulamasının oluşturduğu semptomların düşük doz SPA4 ile anlamlı olmayan, yüksek doz ile ise anlamlı derecede düzeldiğini gösterdi. LPS ile oluşan akciğer dokusu inflamasyonu ve hasarı yüksek doz SPA4 ile belirgin şekilde, düşük doz ile orta seviyede azalmıştır. Yüksek doz SPA4, akciğerde atelektazi, inflamasyon ve kanamayı azaltarak kontrol grubuna yakın düzeylere getirmiştir. Karaciğerde ise düşük doz SPA4 anlamlı olmayan, yüksek doz ise anlamlı derecede hasar azaltıcı etki gözlenmiştir. Böbrek dokusunda da benzer şekilde yüksek doz SPA4, LPS'nin oluşturduğu tübüler hasarı ve konjesyonu belirgin biçimde azaltmış, düşük doz ise sadece orta düzeyde iyileşme sağlamıştır. Ayrıca, yüksek doz SPA4 uygulaması tüm dokularda LPS ile artan NF-κB aktivasyonunu belirgin ve anlamlı şekilde düşürürken, düşük dozda bu düşme orta derecede ve anlamsız düzeyde kalmıştır. Yalnızca SPA4 uygulanan gruplarda ise kontrole göre bir farklılık görülmemiştir. Sonuç olarak, SPA4 peptidi özellikle yüksek dozda, akciğerin yanı sıra karaciğer ve böbrek dokularında da LPS kaynaklı hasarı azaltarak organ koruyucu etkiler göstermiştir. Ayrıca sadece SPA4 uygulanan gruplarda herhangi bir toksisiteye rastlanmamıştır. Çalışmamız ile SPA4'ün tedavi edici etkinliği ilk defa akciğer dışı organlarda da (karaciğer ve böbrek) incelenmiştir. Bununla birlikte, SPA4'ün etkisinin moleküler düzeyde proinflamatuar sitokinlerin değişimleri açısından akciğer dışı organlarda da incelenmesi gerekmektedir.