Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait satır arası bir Kur'an tercümesi üzerine dil incelemesi giriş-inceleme-metin-dizin (155b-184a)

Eski Anadolu Türkçesi, Batı Türkçesinin 13. yüzyılın başından 15. yüzyılın sonuna kadar gelişme gösteren bir koludur. Bu dönemde telif eserler yazıldığı gibi tercüme eserler de yazılmıştır.Türklerin kitleler hâlinde İslam'ı kabul etmesiyle birlikte Kur'an-ı Kerim'in Türkçeye tercümesi de başlamıştır. Eski Anadolu Türkçesi Dönem'ine ait bir çok Kur'an-ı Kerim tercümesi yapılmıştır. Tercüme edilen eserler, kütüphanelerde kayıtlı olarak yer almaktadır. Bursa İnebey Kütüphanesi Ulucami 54 envanter numarası ile kayıtlı satır arası Türkçe Kur'an tercümesi, karakteristik Eski Anadolu Türkçesinin dil ve imlâ özelliklerini yansıtan bir nüshadır. Ketebe kaydı ve mukaddime ihtiva etmeyen eserin mütercim ve müstensihi hakkında bilgi sahibi değiliz. Ancak kâğıt, mürekkep ve dil özelliklerinden hareketle 15. yüzyıl sonlarına tarihlendirmek mümkündür. Tercüme ve istinsahın muhtemel aynı tarihlerde veya tercümeden kısa bir süre sonraya ait olduğu ileri sürülebilir. Kütüphane katalog kaydında nüshanın hicri 10. asra tarihlendirmesi olsa da yapılan kâğıt, mürekkep ve dil analizlerinde bunu 15. yüzyıl sonlarına tarihlendirmek mümkündür. Bu tercüme üzerinde yapılan çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Giriş başlıklı olan ilk bölümde, Kur'an-ı Kerim'in Türkçeye tercümesi, Doğu Türkçesi ile yazılmış satır altı Kur'an tercümeleri ve Batı Türkçesine yapılan Kur'an tercümeleri hakkındaki çalışmalar üzerinde durulmuştur. İnceleme başlıklı ikinci bölümde, metnin dil özellikleri fonetik ve morfolojik olarak incelenmiştir. Metin başlıklı üçüncü bölümde ise metin, transkripsiyonlu olarak yer almıştır. Dizin başlıklı dördüncü bölümde isemetnin dizini yapılmış olup kelimelerin anlamlarına da yer verilmiştir. Eski Anadolu Türkçesi Dönem'inde birçok Kur'an-ı Kerim tercümesi yapılmıştır. Bu tezde Eski Anadolu Türkçesi Evre'sine ait Kur'an-ı Kerim tercümesi üzerine dil incelemesidir. Bu tercümenin nüshası üzerine araştırma yapılmıştır. Bu eser, o dönemin dil özelliklerini yansıtmakta ve bizleri aydınlatmaktadır. Bu tercüme, Türk dilinin gelişim dönemlerine yapılmış çalışmalara ve yapılacak olan çalışmalara katkı sağlamak amacıyla dil ve şekil özellikleri açısından incelenmiştir. Metnin dizini yapılıp sözcüklerin metinde geçen anlamıyla ele alınıp tercümenin söz varlığı da ortaya konmuştur.