Eski Ankara bağ evleri ile günümüz villalarının mekan konfigürasyonu karşılaştırması

Konut tasarımı, kullanıcısının temel ihtiyaçları karşılama gerekliliğinin yanı sıra fiziki dünyada kültürün gerçeğe dönüştürüldüğü en temel araçlardan biridir. Konut mekanlarının kullanımı ve oluşturulma biçimi hayat görüşünü yansıtır. Dolayısıyla, zamanla değişen ihtiyaçların yaşama kültürüne etkisini konut tasarımlarında da görmek mümkündür.Mekan sentaksı çalışmalarında, mekanların oluşturulma ve bir araya getirilme geleneği, kültürel etkinin izlenebileceği bir alan olarak işaret edilmiştir. Bu çalışmalarda, binaların özelliklerini sayılaştırılırken onların biçim, ölçek, doku gibi iç özellikleri yerine mekanların birbiriyle bağlantıları, bütün içindeki konumları, sistem içindeki tüm mekanlarla ilişkileri gibi özelliklere odaklanılır.Ekonomi konut kullanıcısının gerçek isteklerini sınırlayan bir faktördür. Üst gelir grubu ailelerin kullandığı konutlarda kültürel etkinin izlerinin mekan sentaksı yöntemiyle daha açık okunacağı düşüncesi ile eski Ankara bağ evleriyle bugünün villalarının mekan ilişkilerinin saptanarak, toplumu oluşturan aile yaşantısının izlerini konut özelinde incelemek araştırma konusu olarak seçilmiştir.Mekan sentaksı yöntemiyle, biçimsel olarak farklı değerlere sahip olduğu çok açık olan Ankara'daki erken cumhuriyet dönemi ile günümüzdeki konut kullanım kültüründeki farklılık ve geçmişten günümüze taşınan benzerliklerin saptanması hedeflenmiştir.Yapılan çalışma sonucunda zamanla değişen aile yapısı ve ihtiyaçlara paralel olarak mahremiyet anlayışındaki değişimin konut planlarına yansıdığı ve konuta yeni işlevlerin eklendiği görülmüştür. Villalarda geçişli mekan sayısı ve sistem derinliğinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Döngü sayısının daha yüksek olduğu villalarda, döngüyle dolaşıma izin verilen mekan sayısına artmış ve esnek planlama anlayışı geliştiği tespit edilmiştir. Bağ evlerinde nokta değeri yüksek, dağılımı sağlayan sofa yerine villalarda antre ve hollerin dağılım mekanı görevini üstlendiği, gusülhane işlevinin yatak odalarının içine eklenen banyolara dönüştüğü saptanmıştır.