Master'sOpen Access

Eski Oğuz Türkçesiyle yazılmış bir Tezkiretü'l-Evliyâ tercümesi

2023
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Serkan Şen

Abstract (TR)

Ferîdüddîn-i Attâr'a ait olan Tezkiretü'l-Evliyâ Türk-İslâm edebiyatına büyük ölçüde kaynak teşkil edebilecek eserler arasında yer almaktadır. Tezkire türünde ele alınan bu eser birçok velinin hayatına dair biyografik bilgiler ve kerametler sunmaktadır. İslamiyet'in kabulüyle Arap ve Fars edebiyatından dilimize tercüme yoluyla çok sayıda eser kazandırılmıştır. Türkçeye çevrilen dinî konulardaki tercüme faaliyetlerinin önemli bir kısmını Attâr'ın Tezkiretü'l-Evliyâ adlı eseri karşılamaktadır. Bu noktada Türk edebiyatının farklı evrelerinde birçok mütercim tarafından dikkat çeken ve tercih edilen eserler arasında yerini almaktadır. Muhteva olarak velilerin hayatlarına, kerametlerine ve ahlaki meziyetlerine yer verilmektedir. Bu bilgileri aktarırken Kur'ân-ı Kerim'den ayet ve hadislere yer yer de Farsça beyitlere başvurulmaktadır. Bu çalışmaya konu olan evliyâ tezkiresi ise Süleymaniye Kütüphanesi Serez bölümü 01800 numaralı "Tezkiretü'l-Evliyâ Tercümesi" adlı eserdir. Eski Oğuz Türkçesinin ses ve şekil hususiyetlerini taşıyan bu eser, Karaca Beğ'in isteği üzerine II. Murad'a sunulmuştur. Mütercim ve müstensihe dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte eserin temmet kısmında istinsah tarihinin 1020 (M 1611) olarak verildiği görülmektedir. Manzum ve mensur kısımların yer aldığı bu eserin mensur kısmı Cafer-i Sadık'la başlayarak Haris-i Muhâsibi'yle sona ermektedir. Manzum kısmında ise Hz.İsa ile Hibâl adlı şahıs arasındaki diyalogdan doğan konuşmanın verildiği Dâstân-ı Hibâl adlı manzume yer almaktadır. Bu çalışma, "Giriş, İnceleme, Metin ve Dizin" olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezkirecilik geleneği, Türk edebiyatındaki yeri ve örnekleri, Ferîdüddîn-i Attâr'ın hayatı ve edebî kişiliği yer almaktadır. İkinci bölüm olan inceleme kısmında Eski Oğuz Türkçesinin imla hususiyetleriyle birlikte ses ve şekil bilgisi metinden örneklerle açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde metnin transkripsiyonlu şekli yer almaktadır. Dizin bölümü ise gramatikal dizin ve özel adlar dizini olmak üzere iki alt başlıktan oluşmaktadır. Tezkiretü'l-Evliyâ, Eski Oğuz Türkçesi, Ferîdüddîn-i Attâr, Serez 01800

Author

Dr. Sümeyye Akbaş Öztürk

How to Cite

Sümeyye Akbaş Öztürk (Yüksek Lisans Tezi). Eski Oğuz Türkçesiyle yazılmış bir Tezkiretü'l-Evliyâ tercümesi, 2023, Ondokuz Mayıs University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Ondokuz Mayıs University