Eskiçağ'da Aksu ve Melet Havzası

Karadeniz Bölgesi, doğuda Gürcistan-Türkiye, batıda Sakarya Ovası, güneyde Kuzey Anadolu dağlarının güney sınırındaki dağların doruk noktası çizgisi ve kuzeyde Karadeniz yer almaktadır. Melet Irmağı Havzası, Tokat İlinin Reşadiye ilçesi ile Sivas ilinin Suşehri ve Koyulhisar ilçelerini; Ordu/Altınordu, Mesudiye, Gölköy, Gürgentepe, Ulubey ve Kabadüz ilçeleri; Aksu Irmağı Havzası ise Giresun/Merkez, Bulancak, Dereli, Yağlıdere, Keşap, Piraziz, Alucra ve Şebinkarahisar ilçeleri sınırlarını içine almaktadır. Bu iki havza, doğu ve batı uzantılı doğal yol güzergâhları olması ile de çevresindeki kültürler arasında geçit olma ve barınma ve beslenme yönünde uygunluğu ile insan topluluklarını ilgisini çekmiştir. Aksu ve Melet havzası Kalkolitik Çağ'dan itibaren başlayan yerleşim dokusu, bazen azalma göstermesine rağmen Hellenistik-Roma Dönemine kadar kesintisiz bir şekilde devam etmiştir. Antik kaynaklar ve iki havzada yapılan arkeolojik kazı ve yüzey araştırmaları ile birlikte önemli verilere ulaşılmıştır. Arkeolojik malzemeler bölge tarihi için önemli veriler sunmaktadır. Araştırmamız, -giriş bölümü hariç-beş bölümden oluşmaktadır. Eskiçağ'da Aksu ve Melet (Melanthios) Havzasında yapılan arkeolojik kazı, yüzey araştırmaları ve müze çalışmaları; yerleşim modelleri ve yerleşim coğrafyası, ortaya çıkan yapılar hakkında çok kapsamlı bilgilere ulaşmamızı sağlaması açısından önemlidir. Bu çalışmaların sonucunda Aksu ve Melet Havzası'ndaki yerleşim modellerini, kültürleri, sosyal ve ekonomik yapının özelliklerini ortaya koyabilmeyi amaçladık. Aksu ve Melet Havzası farklı bölgelerle arasındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit etmeye çalıştık. Anahtar Kelimeler: Giresun, Ordu, Melet, Aksu, Pontus, Doğu Karadeniz.