Espor oyuncularının yürütücü işlev düzeylerinin incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı; Birinci Şahıs Nişancı (FPS) ve Çok Oyunculu Çevrimiçi Savaş Arenası (MOBA) oyun türlerini oynayan amatör espor oyuncularının yürütücü işlev düzeylerinin video oyunu oynamayan bireylerle farklılıklarının belirlenmesidir. Çalışmanın diğer amaçları ise; yürütücü işlev bileşenleri arasındaki ilişkilerin ve yürütücü işlevlerin, oyun içi beceri düzeyi ve toplam oyun süresi değişkenleri ile arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışma gruplarını; tümü 18-34 yaş aralığında genç yetişkin, 30 FPS ve 30 MOBA video oyunlarını aktif olarak oynayan, 30 video oyunu oynamayan olmak üzere, toplam 90 gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Corsi Blok-Dokunma Testi (CBT), Wisconsin (Berg) Kart Eşleme Testi (WKET) ve Stroop Testi Çapa Formu (ST) kullanılmıştır. Çalışmada; FPS oyuncu grubunun CBT toplam skorlarının MOBA oyuncu grubundan ve oyun oynamayan gruptan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, WKET'nden ise oyun oynamayan gruptan anlamlı düzeyde daha az hata yüzdelerine sahip olduğu; MOBA oyuncu grubunun WKET toplam hata yüzdelerinin oyun oynamayan gruptan anlamlı düzeyde daha az olduğu ve ST'nde ise anlamlı düzeyde daha kısa enterferans sürelerine sahip oldukları tespit edilmiştir (p<0.05). Bununla birlikte oyuncuların tümü için CBT toplam skor ile ST enterferans süresi arasında ve FPS oyuncularının oyun içi beceri düzeyi ile ST enterferans süresi arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak; FPS ve MOBA oyuncularının oyun oynamayan bireylerden daha iyi görsel-uzamsal çalışma belleği ve bilişsel esneklik kapasitelerine, FPS oyuncularının MOBA oyuncularından daha iyi görsel-uzamsal çalışma belleği kapasitesine, MOBA oyuncularının oyun oynamayan bireylerden daha iyi ketleme kapasitesine sahip oldukları ve tüm oyuncuların görsel-uzamsal çalışma belleği ile ketleyici kontrol bileşenlerinin ilişkili olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: Bilişsel esneklik, espor, görsel-uzamsal çalışma belleği, ketleme, yürütücü işlev