Esrar kullanımının tespitinde enzimatik hidroliz etkinliğinin ultra performanslı sıvı kromatografisi tandem kütle spektrometresi yöntemiyle belirlenmesi

Esrar halen dünyada en yaygın kullanılan yasadışı uyuşturucu maddedir. Biyolojik sıvılarda esrar kullanımını belirlemek için seçici, hızlı ve güvenilir yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. İdrar, esrar kullanımının tespitinde uzun süre belirlenebildiği için en fazla tercih edilen biyolojik materyaldir. İdrar yapılan bu analizlerde enzimatik hidrololiz uygulanmaktadır. Bu çalışmada, esrar kullanımının tespitinde enzimatik hidroliz etkinliğinin ultra performanslı sıvı kromatografisi tandem kütle spektrometresi yöntemiyle belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında, enzimatik hidrolizin etkinliğini belirlemek için enzim konsantrasyonu, pH ve sıcaklık parametreleri incelenmiştir. Literatürden farklı olarak 75 °C ve 90 °C sıcaklıklarda enzimatik hidroliz etkinliği deneysel olarak araştırılmıştır. Enzimatik hidroliz optimizasyonundan sonra geliştirilen yöntem, Avrupa İlaç Ajansı Biyoanalitik Yöntem Kılavuzu parametrelerine göre valide edilerek gerçek örneklerin analizi gerçekleştirilmiştir. Enzimatik hidroliz verimi 75 °C ve 90 °C'de literatüre göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu iki sıcaklık için benzer sonuçlar elde edildiğinden, valide edilen yöntem için 75 °C seçilmiştir. Kalibrasyon eğrisi aralığı, 1-2000 ng/mL arasında doğrusal olarak belirlenmiştir. Avrupa İlaç Ajansı Biyoanalitik Yöntem Kılavuzu'na göre valide edilen yöntem, gerçek numune analizlerine başarıyla uygulanarak toplam 11-nor-9-karboksi-Δ9-THC miktarları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen bu yöntemin esrar kullanımının belirlenmesinde hızlı, kolay ve güvenli bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.