Eşref-i mahlûkât kavramı bağlamında din-çevre ilişkisi üzerine bir değerlendirme

İnanma gereksinimi duyan bir varlık olarak insanın yaşamında din önemli bir unsurdur. Yaşam içerisinde, insan, kendisi dışındaki varlıklara yönelme ihtiyacını, Yaratıcı bir varlığın sunduğu ödevler ve görevler hassasiyeti üzerinden sürdürür. Toplum ve onun temel kaynağı olan insanın yöneldiği ve beslendiği önemli bir alan, varoluşundan itibaren çevre olmuştur. Çevre, insanların içinde bulundukları alanların bütünüdür. İnsanoğlu, yaşamının bütün evrelerinde bu alanlardan bir şekilde irtibat halinde olmaktadır. İnsan, doğrudan veya dolaylı olarak buralardan yararlanmış, ihtiyaçlarını karşılamış, çevre üzerinde tasarrufta bulunmuş ve yeri geldiğinde belli çevreleri sahiplenmiştir. Fayda ve tasarruf ilişkisi kurulan bu çevre alanları ile ilgili olarak zamanla, insanoğlu farklı sorunlarla karşılaşmaya başlamıştır. Bu sorunların kökeni genel olarak insan ve onun faaliyetlerine dayanmaktadır. İnsan, kutsal metinler ile kendisine vaat edilen, üstünlük şemsiyesini sürekli kullanma ihtiyacı duymuştur. Tanrı'nın, doğa üzerinde egemen olması için insana yetki verdiğini benimsemiştir. İnsan, çevre ile ilişkilerinde, bu hakkını elinden geldiğince kullanmıştır. Bu durum doğanın tahrip edilmesinde, bazen insan için kuvvetli bir dayanak haline de gelmiştir. Bu çalışmamız, insanın eşref-i mahlukat olarak ortaya çıkması bağlamında onun çevre ile olan ilişkisinin mahiyetini üç büyük semavi dinin kutsal metinleri Tevrat, İncil ve bilhassa Kur'an ekseninde ele alınıp değerlendirilmeyi amaçlamaktadır.