Para politikasının mikro temelleri üzerine denemeler

İlk makale, teknolojik devrimler ile ardından gelen reel ve nominal ekonomik faaliyet oynaklığının ılımlaşması arasındaki bağlantıyı araştırmaktadır. Yeni teknolojilerin kullanılmasında yaparak öğrenmeyi içeren Yeni Keynesyen bir model geliştirerek, öğrenme sürecinin ekonomik değişkenlerin oynaklığı üzerindeki etkisi inceleniyor. Yeni teknolojilerin kullanılmasında öğrenme ve yeniden yapılanma süreci, özellikle yüksek teknolojik sınıra daha yakın ekonomilerde, ekonomik dalgalanmaları hafifletmektedir. Merkez bankası, potansiyel çıktıyı ve çıktı açığını ölçerken bu öğrenme sürecini hesaba katmazsa, şoklara daha agresif yanıt vermekte ve bu da ekonomik dalgalanmaları daha da yumuşatmaktadır. Bu durum, ölçülen Phillips eğrisinin yataylaşmasına neden olmaktadır. Ülkeler arası verileri kullanan ampirik analiz, modelin ana sonuçlarını desteklemektedir. Örneklem ülkelerde gözlemlenen ılımlılığın önemli bir kısmı, ülkelerin teknolojik sınıra yakınlığını temsil eden bir endeksle açıklanabilmektedir. Modelin de öne sürdüğü gibi, daha yoğun öğrenme süreçleri gerektiren teknolojik sınıra daha yakın ülkeler, gerçek ve nominal ekonomik faaliyetlerde daha büyük bir ılımlılaşma sergilemektedir. Dış ticarete açıklık, merkez bankası bağımsızlığı gibi diğer faktörlerin ise daha az önemli olduğu gözlenmektedir. İkinci makale, merkez bankası güvenilirliğinin, ajanların enflasyon beklentilerini ve dolayısıyla enflasyon eğilimlerini etkilemedeki rolünü incelemekte ve merkez bank- ası güvenilirliğinin mikro temeline katkıda bulunmaktadır. Ajanların merkez bankası hedefleri hakkında eksik bilgileri olan Yeni Keynesyen çerçeve bağlamında bir merkez bankası güvenilirliği ölçüsü elde edilmektedir. Ajanlar merkez bankasının gerçek enflasyon hedefini ve çıktı açığına göre fiyat istikrarı üzerindeki etkin ağırlığını bilmemektedir. Bu şekilde, merkez bankası güvenilirliğinin, ajanların merkez bankasının fiyat istikrarına etkin bir şekilde odaklanması ve para politikası yönetimi hakkındaki inançlarının bir ürünü olduğu gösterilmekte ve bu tanım, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde enflasyon ve ajanların tahminlerini açıklayabilmektedir. Daha sonra model, ABD ve Türkiye için profesyonellerin enflasyon beklentilerine ilişkin anketlerin yanı sıra TÜFE'ye ilişkin resmi veriler kullanılarak Bayesyen teknikler aracılığıyla tahmin edilmektedir. Sonuçlar, son dönemdeki uzun vadeli enflasyon tahmin eğilimlerinin her iki ülkede de merkez bankasının güvenilirlik düzeyiyle açıklanabileceğini göstermektedir. Özellikle son dönemde yaşanan enerji fiyatları şokunda merkez bankasının artan güvenilirliği sayesinde ABD enflasyon beklentileri istikrarlı kaldı. Aynı zamanda Türkiye, merkez bankasının güvenilirliğinde bir bozulma yaşadı ve bunun sonucunda sabit olmayan ve oldukça değişken enflasyon tahminleri ortaya çıktı. Son olarak model, merkez bankası güvenilirliğinin arttırılmasının beklentilerin sabitlenmesine yol açtığını ve enflasyon oranını istikrara kavuşturduğunu göstermektedir. Üçüncü makale, Phillips eğrisinin eğimi hakkında kanıt sağlamak için heterojen firmaların marjinal maliyet eğrilerini tahmin etmektedir. Bu çalışmada, Yeni Keynesyen ekonomik çerçeve, üretim teknolojisi açısından heterojen firmaları kapsayacak şekilde genişletildi ve böylece kaynakların yeniden tahsisi için açık bir rol sunuldu. Bu şekilde, çalışma, gerekli parametreleri belirlemek için Fransız ve Hollandalı imalat firmalarının fiyatları ve çıktı miktarları ile faktör girdilerinin yanı sıra küresel girdiçıktı ve ticaret verilerinden dışsal alt talep araçlarını kullanarak firmaların fiyatlandırma denklemlerini tahmin etmektedir. Firma düzeyindeki veriler, AB Teknik Destek Aracı projesi kapsamında yeni oluşturulan mikro veri altyapısı (MDI) veritabanından alınmıştır. Model heterojenliği, firmaları üretim teknolojilerine ve gözlemlenen maliyet şoklarının geçişkenliğine göre sınıflandırmak için bir kümeleme yöntemi kullanılarak ele alınmaktadır. Bu nedenle, daha üretken firmaların daha düz marjinal maliyet eğrilerine sahip olduğu ve üretimdeki değişikliklere daha düşük fiyat tepkisi sergiledikleri bulunmuştur. Daha üretken firmalar talep şoklarının daha büyük bir kısmını absorbe ettiğinde toplam Phillips eğrisi genellikle gözlendiği gibi daha düz olur. Son olarak, çeşitli Avrupa ülkelerinden alınan CompNet mikro tabanlı verileri, tarım dışı iş sektörü için bu bulguları desteklemektedir.