Enerji etkinliğinin geri tepme etkisi üzerine makaleler

Sanayi sektörü tüm sektörler arasında daha verimli enerji kullanımı sayesinde global enerji tasarrufuna en fazla katkıyı sağlamaktadır (IEA, 2018). Ancak literatürde sanayi sektöründeki potansiyel Enerji Verimliliği (EV) tasarruflarının tam olarak uygulanamadığına ilişkin bazı kanıtlara rastlanılmaktadır. Potansiyel EV önlemleri ile fiili olarak uygulanan önlemler arasındaki bu farklılığa "enerji verimliliği açığı" denir ve bu farklılık enerji tasarrufundaki artışı azaltabilir. Bu tezde ilk olarak, Türkiye sanayisinde yer alan on dört alt sanayi sektöründe elektrik ve ısı tasarrufu sağlamayı amaçlayan enerji verimliliği iyileştirmeleri (EVİ) sonucunda ortaya çıkan enerji verimliliği açığının boyutu hesaplanmıştır. İkinci olarak ise, Türk sanayisinin EVİ uygulamalarına davranışsal ve organizasyonel tepkilerine odaklanmak suretiyle enerji verimliliği açığının nedenleri ortaya konulmaktadır. Bu amaçla, EVİ'nin uygulayıcılarına yönelik olarak bir faktörü bariyer ve motivasyon olarak görüp görmediğini irdeleyen sorulardan oluşan bir anket hazırlanmıştır. Söz konusu anket Devlet tarafından finanse edilmiş ve en az bir Verimlilik İyileştirme Projesi (EİP) tamamlamış 135 sanayi işletmesine gönderilmiştir. Bu işletmelerden 86'sı ankete yanıt vermiştir. Sonuçlar, işletmelerin enerji yoğunluğunun ve ölçeğinin, bariyer ve motivasyonların algılanmasında önemli olduğunu göstermektedir. Anket bulguları ayrıca Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerde [KOBİ] bariyerlerin ortalama skorlarının Büyük Ölçekli İşletmelerden [BÖE] genellikle daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, işletmelerin ölçeği büyüdükçe bir faktörü bariyer olarak görme eğiliminin azaldığını ortaya koymaktadır. Son olarak, PLS-SEM metodolojisi anketten elde edilen verilere uygulanmıştır. Sonuçlar; farkındalığın artırılmasının, tekno-ekonomik kapasitenin geliştirilmesinin, sübvansiyonların ve teşviklerin artırılmasının, ekonomi, bilgi ve yeterlilikle ilgili sorunların hafifletilmesinin EV'nin iyileştirilmesine katkı sağlayacağını göstermektedir. Ayrıca, EİP'lerin performanslarının, sektörel tecrübeler ile iyi uygulamaların ve enerji tasarrufu fırsatlarının işletmeler tarafından birbirleri ile paylaşılması halinde EV artacaktır.