Estetik emek ve tükenmişlik üzerine bir araştırma: Güzellik merkezi çalışanlarının deneyimleri

Estetik emek kavramı, kadınların deneyimleri ve kuruluşların genel performansı üzerinde etkili olan, iş dünyasında önemli bir fikir olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde, iş dünyasında estetik emeğin ve güzellik duygusunun önemine giderek daha fazla vurgu yapılmaktadır. Güzellik ve bakım merkezleri genellikle tüketicilerle doğrudan etkileşime giren birimlerden oluşmaktadır. İşletmeler bu bölümlerde istihdam edilen personelin teknik uzmanlığının yanı sıra görsel çekiciliğe sahip olmasını beklemektedir. "Estetik emek", bir çalışanın fiziksel özelliklerini ve tutum, davranış, ses tonu ve aksan gibi "sosyal becerilerini" işletme markasıyla uyumlu hale getirme sürecini ifade etmektedir. Bu, söz konusu niteliklerin işletmenin temel bir değeri olarak somutlaştırılmasını ve sunulmasını içermektedir. Bununla birlikte, şirketler tarafından beklenen estetik emek performansı düzeyinin çalışanlar üzerinde olumsuz bir etkiye yol açıp açmadığını belirlemek önemli bir araştırma sorusudur. Bu çalışmanın temel amacı güzellik ve bakım merkezlerinde istihdam edilen kadın çalışanların yaşadıkları tükenmişlik düzeyleri ile estetik emek düzeyinin arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırma, Ankara'da bulunan güzellik ve bakım merkezlerindeki çalışan kadın çalışanların katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 12 güzellik ve bakım merkezinden toplam 336 çalışana çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak anket uygulanmıştır. Araştırmada, Katırcıoğlu (2017) tarafından oluşturulan Estetik Emek Performans Ölçeği Çam (1992) tarafından Türkçeye uyarlanan Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılarak katılımcıların estetik emeğe ve tükenmişliğe bakış açıları değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, katılımcıların misafir etkileşimleri sırasındaki estetik emek performansları ile tükenmişlik dereceleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.