Et-tefsîr ve menâhicu'l-müfessirîn fi'l-karni'l-hamis el-hicrî التفسير ومناهج الـمفسرين في القرن الخامس الهجري

Âlemlerin Rabbi olan Allah insanı yaratmış sonra ona beyanı öğretmiştir. O, insanı İslam ile tanıştırmış ve ona hidayet rehberi olarak Kur'an'ı indirmiştir. Bu kitap gerçekten en doğru olan yola götürür ve iyi işler yapan müminler için büyük bir mükâfat olduğunu müjdeler. Ancak bu kitabı mücerret bir akıl ile hakkıyla anlamak mümkün değildir. Bu sebepten dolayı yüce Allah kitapla birlikte peygamber göndermiştir. İlerleyen zaman zarfında Kur'an'ın anlaşılması için çeşitli vesilelere ihtiyaç doğmuştur. Her şeyden önce bir Arap dili harikası olması hasebiyle, söz konusu dilin özellikleri onun anlaşılması için oldukça büyük bir önem arz etmektedir. Dolayısıyla ulema, Kur'an'ın i'rabı, muhkemi, müteşabihi, helali, haramı, nâsihi ve mensuhunun bilinmesini ilk dönemlerden beri önemsemişlerdir. Diğer yandan bu ilkeleri dikkate alarak yazılan tefsirlerin sayısı tespit edilemeyecek kadar çoktur. Sayıları her asırda bir önceki asırdaki sayılarına nazaran artarak devam etmiştir. Biz bu çalışmada tefsir halkasının beşinci yüzyıldaki muhtevasını tespit etmek amacıyla böyle bir konuyu araştırma konusu olarak seçtik. Zira bu dönem tefsir disiplinin artık sistematik hale geldiği ve kendisinden sonra belirleyici özellikler kazanmaya başladığı bir dönemdir. Diğer yandan İslam coğrafyasının çeşitli devletlere ayrılmaya yüz tuttuğu bir dönemdir. Eserlerin ortaya çıkışı ve içeriğinin oluşumunda siyasî etkenlerin izleri de araştırılacaktır.