Eurimages destekli Türk filmlerinin self oryantalizm kavramı çerçevesinde incelenmesi: 2014-2018

Bu çalışma ile Batının oryantalist bakış ve beklentileri doğrultusunda Eurimages fonunun Türk sinemasında self oryantalist eğilimler yaratıp yaratmadığı araştırılmıştır. Tezin amacı; sinema filmlerinin finansmanı, üretimi ve dağıtımı üzerinde kontrol sahibi ve uluslararası bir güç olan Eurimages'ın desteklediği filmler üzerinden Türkiye'nin konumlandırılışını irdelemek, Batı-Doğu kurgusunun temsilinde yabancı fonlamaların etkisini ortaya koymaktır. Çalışma güncel olandan veri toplayabilmek için geçmiş beş yılı kapsayacak şekilde sınırlandırılmış, bununla birlikte kullanılan yöntemin kapsam dışında kalan filmlere de uygulanabilir olması gözetilmiştir. Amaç doğrultusunda, aynı zamanda A kategorisinde değerlendirilen Avrupa film festivallerinden ödül almış filmler örnekleme alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde oryantalizm ve self oryantalizm kavramları tarihsel süreçleri ile açıklanmış, self oryantalizmin gelişim aşamaları Türkiye özelinde irdelenmiş ve her iki kavramın sinema sanatı ile olan ilişkileri ortaya konmuştur. İkinci bölümde yapısı ve işleyişi ile kapsamlı bir şekilde açıklanan Eurimages'ın Türk Sineması'na etkileri ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde ise çalışma kapsamına dahil olan Mustang, Abluka, Albüm, İşe Yarar Bir Şey, Görülmüştür ve Sibel filmleri içerik ve söylem analizleri kullanılarak çözümlenmiştir. Oryantalizm ve self oryantalizmin özelliklerinden yola çıkılarak yapılan kapsamlı çözümleme sonucunda Eurimages destekli ve uluslararası Batı film festivallerinde görünür kılınan filmlerde "biz" ve "öteki" arasındaki farklılık vurgusunun klasik anlamda Doğulu-Batılı, geleneksel-modern, gelişmiş-gelişmemiş karşıtlıklar içinde ortaya konulduğu, Türkiye'nin sosyal, kültürel, ekonomik anlamda geleneksel bir çizgide temsil edildiği, öte yandan baskıcı rejimler, muhafazakârlık ve bundan ileri gelen tutucu/kapalı toplum yapısı, ırkçı, milliyetçi, ataerkil, homofobik ideolojiler, cinsel sapkınlıklar, Doğuyla ilişkilendirilen egzotik, mistik hikayeler, politik konulardan özellikle Kürt meselesi gibi aslında birbirine çok benzer konular üzerinden konumlandırıldığı gözlemlenmiştir.