Ev tekstili tasarımında desen tekrar biçimlerinin beğeniye etkisi

Günümüzde ev tekstili sektöründe tasarımlara getirilen yenilikçi bakış açılarının yanı sıra gelişen teknoloji sayesinde kullanıcıların hem fonksiyonel hem de dekoratif olarak ihtiyaçlarını karşılayabilecek ürün çeşitliliği bulunmaktadır. Ürünlerde kullanıcı tercihlerini etkileyen önemli faktörlerden biri desendir. Çiçek, kamuflaj, tribal, şal, çizgili, balıksırtı gibi birçok desen çeşidi bulunmakta olup bu desen çeşitleri floral temelli, geometrik, etnik ve anlatım desenleri olmak üzere dört temel gruba ayrılmaktadır. Ürünlerde baskı, dokuma, örme ve nakış gibi tekniklerle desenlendirme yapılabilmekte olup ev tekstili ürünlerinde yoğun olarak baskı ile desenlendirme tercih edilmektedir. Desen tasarımı oluşturulurken, hazırlanan sezonun trendleri, kullanılacak renklerin uyumları ve desen boyutları gibi faktörlere dikkat edilmesi gerekmektedir. Desen konusunda bir diğer önemli faktör ise raport biçimleridir. Düz raport, soter raport, diyagonal soter raport, kapaklama raport ve çevirme raport olmak üzere beş farklı raport biçimi bulunmaktadır. Çalışmanın amacı, birim desenlere uygulanan beş farklı raport biçimi sonucunda oluşan yeni desen tasarımlarının, endüstride farklı işletmelerde çalışan alan uzmanları ile moda ve tekstil tasarımı bölümlerinde görev yapan akademisyenlerin beğenileri üzerindeki etkisini ölçmek ve analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda ev tekstili sektöründe yoğun olarak tercih edilen floral temelli ve geometrik desen çeşitlerinden birer birim desen hazırlanmış olup, her bir birim desen için beş farklı raport biçimi uygulanmıştır. Baskılı ev tekstili ürün grupları içerisinde geniş bir pazar hacmine sahip olan nevresim takımları uygulama aşamasında kullanılacak ürün olarak tercih edilmiştir. Birim desenlere raport biçimleri uygulandıktan sonra oluşan yeni desenler ile hazırlanan düz beyaz nevresim takımı örneğine her bir desen için toplamda on adet giydirme işlemi yapılmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan ölçeğin hazırlanması sürecinde Kansei mühendisliğinden yararlanılmıştır. Alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda belirlenen on adet Kansei kelimesi (sıfat çifti) her bir raport biçimi için ayrı ayrı uygulanmıştır. Çalışmada 7'li Semantik Diferansiyel ölçek kullanılmıştır. Katılımcılardan, her bir raport biçimi ile oluşturulan desenler için uygun gördükleri sıfat çiftlerini 7'li Semantik Diferansiyel ölçek ile değerlendirmeleri istenmiştir. Çalışmada 115 katılımcı bulunmaktadır. Katılımcıların vermiş oldukları yanıtlar doğrultusunda veriler, SPSS 22 programına aktarılarak betimsel istatistik analizi ile dağılım yüzdelikleri, standart sapma değerleri ve aritmetik ortalamalar hesaplanarak tablolar oluşturulmuştur. Tablolar sonucunda katılımcıların sıfat çiftleri üzerindeki eğilim yönleri belirlenmiştir. Sonuç olarak sıfat çiftleri için eğilim yoğunluklarını gösteren tablolar hazırlanarak değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, birim desenlere uygulanan farklı raport biçimleri ile oluşturulan yeni desen tasarımları katılımcılar tarafından genel anlamda düzenli, basit ve sıralı olarak algılanmıştır. Her iki desen çeşidinde de en belirgin beğeni farkları ile çevirme raport biçimi, diğer raport biçimlerinden ayrışmaktadır. Genel olarak sıfat çiftlerine bakıldığında raport biçimleri arasında beğeni farkları görülmektedir. Çalışmanın son bölümünde, elde edilen sonuç ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda gelecekte yapılabilecek çalışmalar hakkında öneriler sunulmuştur.