Vaka örnekleri ile hemşirelerin hukuki sorumlulukları eğitim modülünün etkinliğinin değerlendirilmesi

Hemşirelerin hukuki sorumlulukları tek bir mevzuatta belirtilmediği ve farklı mevzuatların bilinmesi ile kapsamlı olarak anlaşılabildiği karmaşık bir bilgiyi gerektirir. Sağlık sisteminde yaşanan tıbbi hataların, hemşirelere getireceği tazminat, cezai ve idari sorumlulukları daha anlaşılabilir kılmak ve hasta güvenliğini sağlamak adına hazırlanan ''Vaka Örnekleri ile Hemşirelerin Hukuki Sorumlulukları Eğitim Modülü''(VÖHHSEM) ile yapılan eğitimin etkinliği ile çalışmaya katılanların tıbbi hataya eğilim ve tutumları değerlendirilmiştir. Çalışma tek gruplu ön test- son test tasarımlı olup, Nisan 2025-Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini Yeditepe Üniversitesi Hastanesinde çalışan, çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan ve gönüllü olan 89 hemşire oluşturmuştur. Çalışmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Vaka Örnekleri ile Hemşirelerin Hukuki Sorumlulukları Eğitim Modülünün Etkinliği Ön Test-Son Test Değerlendirme Formu Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği (THEÖ) ve Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği (THTÖ) ile toplanmıştır. Çalışma sonunda VÖHHSEM etkinliği değerinin son ölçüm değerinin ilk ölçüm değerine göre yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). Çalışmada tıbbi hataya eğilim ile tıbbi hatalarda tutum arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Fazla mesai yapan grubun yapmayanlara göre ve çocuk sahibi olan grubun olmayanlara göre hasta izlemi ve malzeme güvenliği değerinin, yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p=0,001; p<0,05). Çocuk sahibi olan grubunun tıbbi hatalarda tutum ölçeği değerinin, olmayanlara göre düşük olması istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p=0,001; p<0,05). Daha önce tıbbi hata yapanların yapmayanlara göre tıbbi hataya eğilim ölçeği değeri istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p=0.012; p<0,05). Hata yapmayan grubunun tıbbi hataya eğilim ölçeği değerinin, emin olmayanlara göre yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,001; p<0,05). THTÖ ve alt bölümlerinden; İlaç ve transfüzyon uygulamaları ile hastane enfeksiyonları, hasta izlemi ve malzeme güvenliği, düşmeler, iletişim ve tıbbi hataya eğilim ölçeği arasında pozitif yönde ve çok yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğu saptanmıştır (r=0.873, p<0,01). Tıbbi hata algısı (r=0.333, p<0,01), yaklaşımı (r=0.745, p<0,01) ve hata nedenleri (r=0.889, p<0,01) ile THTÖ arasında pozitif çok yüksek düzeyle istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Hemşirelik, hukuki sorumluluk, eğitim modülü, vaka örnekleri, tıbbi hata