Mandibula posterior bölgedeki çene kistlerinin dekompresyon tedavisi sonrası küçülmesinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile retrospektif olarak değerlendirilmesi

SAYDAM B. 2024 Mandibula Posterior Bölgedeki Çene Kistlerinin Dekompresyon Tedavisi Sonrası Küçülmesinin Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi ile Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Doktora Tezi, İstanbul. Bu çalışmanın amacı, kist hastalarında dekompresyon tedavisi sonrası hacim azalmasını değerlendirmek ve Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) kullanarak hacim azalması ve kemik iyileşmesi ve oluşumu ile çeşitli parametreler arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Örneklem için Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyoloji Anabilim Dalı arşivinden 2011-2023 yılları arasında 'kist' tanısı konulan hastaların KIBT görüntüleri alındı. Başlangıçta üç yüz altmış beş tarama incelendi. Tüm taramalar aynı görüntüleme cihazı (i-CAT Imaging Science International, Inc. Hatfield, PA, ABD) kullanılarak yapıldı. Dahil etme ve hariç tutma kriterlerine ve U. Consolo ve arkadaşlarının yayınlanmış çalışmasına dayanarak gerçekleştirilen G gücü analizine dayanmaktadır. 12 hasta çalışmaya uygun görüldü. Kistik lezyonun hacmini ölçmek için Mimics 20.0 yazılımı (Materialize Medical, Leuven, Belçika) kullanıldı. BT dijital görüntüleme ve tıpta iletişim (DICOM) veri kümeleri programa aktarıldı ve eksenel, koronal ve sagittal düzlemlerde dilimlendi. Lezyonun enine kesitinin sınırları BT görüntülerinin dilimleri üzerinde belirlendi ve sınırları çizilmiş görüntüler hacimsel ölçümden önce 3 boyutlu yapıları yeniden oluşturmak için dolduruldu. Daha sonra program kist hacimlerini otomatik olarak hesapladı. 12 hastadan (8 keratokist ve 4 dentigeröz kist) tüm hastaların tedavi sonrası kist hacimlerinde azalma olduğu belirlendi (p<0,05). Hastalar cinsiyet, yaş, lezyonun başlangıç hacmi, süresi, ilgili diş varlığı, kortikal kemik genişlemesi, kortikal kemik perforasyonu, sigara kullanımı, drenin lokalizasyonu, drenin tipi, çekimi ve patolojik tanıya göre sınıflandırıldı. Tüm bu parametreler dikkate alındığında bu parametreler ile kistik lezyonlardaki hacim azalması arasında korelasyon olmadığı veya istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlendi (p>0,05). Sonuç olarak, KIBT, dekompresyon tedavisi sonrası kistik lezyondaki küçülmenin saptanması, değerlendirilmesi ve enükleasyon için doğru zamanın belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca çalışmada elde edilen sonuçlar, dekompresyon tedavisinin kistin işlem ve davranışlarında değişiklik yaratmada, tedavi sırasında ve sonrasında ortaya çıkabilecek komplikasyonları azaltmada etkili olduğunu ortaya koydu. Anahtar kelimeler: Kist, Odontogenik Kist, Dekompresyon, KIBT