Evaluation of the possible neuroprotective effects of Achillea bieberstenii (Asteraceae) plant essential oil on scopolamine-induced amnesic rats

Achillea biebersteinii (Asteraceae) bitkisinin uҫucu yağının scopolamine ile olusturulan amnezik ratlarda olasi nöroprotektan etkilerinin değerlendirilmesi Bu çalışmada, Achillea biebersteinii Afan (Asteraceae) uçucu yağının olası nöroprotektan özelliklerini araştırdık. Bu bitki bir çalı olup güney-batı Asya, güney-doğu Avrupa ve kuzey Afrika'da yayılmıştır. Bitki tibbi ve aromatik bitki olup Türkiye'de ve Dünya'da tibbi ve aramatik bitki kullanılmaktadır. Klasik tıpta kanamalar, iştahsızlık, astım, mide ağrısı ve tümörlerin tedavisinde kullanılmaktadır. Bu araştırmada Achillea biebersteinii (Asteraceae) uçucu yağının skopolaminle oluşturulan amnezik ratlarda hafıza geliştirici, anksiolitik ve antidepresan etkileri değerlendirilmiştir. Hafıza oluşumu için y-labirenti ve radyal-kol labirenti testleri kullanılmıştır. Bunun gibi, anksiyete ve depresyon-benzeri davranışlar yükseltilmiş artı labirenti ve zorunlu yüzme testleri ile ölçülmüştür. Skopolamin uygulanan ratlar beklendiği üzere hafıza oluşumunu azaltıp, anksiyete ve depresyona yol açmıştır. Ayrıca, skopolamine uygulaması ratların hipokampüs ve amigdala homojenatlarında kontrolle kıyaslandığında süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GPX), ve total glutatyon içeriğini (GSH) azaltmış, malondialdehit (MDA) miktarını ise artırmıştır. Achillea biebersteinii uçucu yağı skopolamin uygulanan ratlarda hafıza gelişimini anlamlı olarak artırmış ve oksidatif stresi azalttigi saptenmiştir. Böylece, bu çalışmada Achillea biebersteinii uçucu yağı uygulamalarının skopolaminle oluşan hafıza zayıflığını amigdala ve hipokampüs homojenatlarında oksidatif stresi azaltarak düşürdüğü saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Achillea biebersteinii uçucu yağı, Nörodejeneratif Hastalıklar, Alzheimer Hastalığı, Skopolamin