Mandibular ilerletme ve saat yönünün tersine rotasyon cerrahisinde inferior alveolar sinir üzerinde oluşan stres dağılımının üç boyutlu sonlu elemanlar analizi ile değerlendirilmesi

Giriş: Sagittal split osteotomisi mandibuladaki hipoplazi ve hiperplazilerin düzeltilmesinde sıklıkla kullanılan bir tedavidir. İnferior alveolar sinirin geçici ya da kalıcı hipoestezisi bu işlemin yaygın bir komplikasyonudur. Özellikle mandibulanın ilerletildiği vakalarda sinirde oluşan gerilme stresi daha yüksektir.. Bu durum sinir iletimini etkilemektedir. Buna bağlı olarak ameliyat sonrası meydana gelen hipoestezinin süresini etkilemektedir. Klinik olarak mandibular ilerletmenin miktarı arttıkça sinirdeki gerilimin arttığı bilinse de literatürde mandibulada tersine rotasyon yapılan durumlarda inferior alveolar sinir gerilimi ile ilgili bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, farklı miktarda ilerletme yapılan ve saat yönünün tersine rotasyon uygulanan modellerde inferior alveolar sinirde oluşan gerilimi karşılaştırmaktır. Gereç ve yöntem: Bu deneysel çalışma için 3D DOCTOR kullanılarak iki boyutlu (2D) bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüsünden 0.5 mm seri aksiyal kesitlerden bir alt çene 3D sonlu elemanlar modeli oluşturulmuştur. Kortikal ve kansellöz kemik yapılarının kesin organik özellikleri, izotropik, homojen ve lineer elastik olarak kabul edilmiştir. İnferior alveolar sinirin organik özellikleri viskoelastik ve homojen olarak kabul edilmiştir. Çalışmada toplam 6 model kullanılmıştır. Bu modellerden 3 tanesine doğrusal yönde farklı miktarlarda ilerletme; diğer 3'üne farklı miktarlarda ilerletme ile kombine olarak saat yönünün tersine rotasyon hareketi uygulanmıştır Birinci model 6mm, ikinci model 9mm, üçüncü modele 12mm doğrusal ilerletme; dördüncü, beşinci ve altıncı gruba sırasıyla 6,9 ve 12 mm ilerletme ile birlikte saat yönünün tersine 10 derece rotasyon uygulanmıştır. Daha sonra her bir modelde oluşan inferior alveolar sinir gerilme stresi hesaplanmıştır. Her modeldeki stresleri hesaplamak için sonlu elemanlar çözücü yazılımı kullanılmıştır. Stres çizgileri hesaplanarak ve inferior alveolar sinir dokusunda ve sabitleme cihazlarında çizilmiştir. Sinirde oluşan gerilim değerleri birbiri ile kıyaslanarak ortognatik cerrahinin sinir hasarı riskine etkisi etkisi değerlendirilmiştir. Bulgular: Model 1' de 6 mm lineer ilerletme sonucu modelde oluşan Von Mises stres değeri:1724, Pmax stres değeri:2864, Pmin stres değeri: -1009 şeklindedir. Model 2' de 9 mm lineer ilerletme sonucu modelde oluşan Von Mises stres değeri: 2585, Pmax stres değeri: 4296, Pmin stres değeri: -1513 şeklindedir. Model 3' de 12 mm lineer ilerletme sonucu modelde oluşan Von Mises stres değeri: 3447, Pmax stres değeri: 5728, Pmin stres değeri: -2018 şeklindedir. Model 4' te 6 mm lineer ilerletme ve 10 derece saaat yönünün tersine rotasyon hareketi sonucu modelde oluşan Von Mises stres değeri: 1739, Pmax stres değeri: 2867, Pmin stres değeri: -1029 şeklindedir. Model 5' te 9 mm lineer ilerletme ve 10 derece saaat yönünün tersine rotasyon hareketi sonucu modelde oluşan Von Mises stres değeri: 2600, Pmax stres değeri: 4299, Pmin stres değeri: -1532 şeklindedir. Model 6' da 12 mm lineer ilerletme ve 10 derece saaat yönünün tersine rotasyon hareketi sonucu modelde oluşan Von Mises stres değeri: 3461, Pmax stres değeri: 5731, Pmin stres değeri: -2036 şeklindedir. Von mises değerleri M6>M3>M5>M2>M4>M1 şeklinde sıralanmıştır. Maksimal principal stres değerleri M6>M3>M5>M2>M4>M1 şeklinde sıralanmıştır. Minimum principal stres değerleri M1>M4>M2>M5>M3>M6 şeklinde sıralanmıştır. Sonuç: SSRO sonrası inferior alveolar sinir üzerinde meydana gelen streslerin ana sebebi rotasyon miktarından ziyade ilerletme miktarıdır. Mandibular ilerletme miktarı 2 kat arttığında sinir üzerinde meydana gelen streslerin de yaklaşık 2 kat arttığı görülmektedir. Anahtar kelimeler: mandibular ilerletme, saat yönünün tersine rotasyon, inferior alveolar sinir, sonlu eleman analizi