Yaşam boyu öğrenme becerilerinin 3. sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alma düzeyinin incelenmesi

Bu araştırmada, yaşam boyu öğrenme becerilerinin 3. sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alma düzeyinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel bir araştırma olup verilerin toplanmasında doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Evrenini 2021-2022 Eğitim ve Öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokullarda okutulan Anka Kuşu Yayınları'na ait 3. sınıf Fen Bilimleri ders kitabı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu kitapta yer alan metinler, etkinlikler ve değerlendirme soruları oluşturmaktadır. Toplanan veriler için içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Ders kitabının 7 temasının içerdiği tüm konular tek tek incelenerek, yaşam boyu öğrenme becerilerine yer verme düzeyi ile en az ve en çok hangi becerilerin bulunduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. İncelemeler sonucunda en çok; her temada bulunan etkili okuma yazma becerisi olurken onu araştırma becerileri ile öğrenmeyi öğrenme becerisi takip etmiştir. En az bulunan beceriler ise sırasıyla gelişim ve değişime uyum sağlama, olumlu benlik algısına sahip olma, iletişim becerileri ve üst düzey düşünme becerileri olmuştur. Dağılımına genel olarak bakıldığında öncelikle; en az ve en çok bulunan maddelerin her temada hemen hemen aynı maddeler olduğu göze çarpmaktadır. En az ve en çok iki uçlu keskin görüntünün bulunması; belli maddeler üzerinde durulduğunu ve belli maddelerin göz ardı edildiğini gösterirken bir dengesizlik durumunun hakim olduğu söylenebilir. Kalan maddeler ise konular arasında fazlasıyla dağılmıştır. Kısaca, konulara göre yer alma düzeyinin değiştiği tespit edilmiştir. Yarısı konulara göre yarısı dengesiz bir dağılım göstererek; yeterli ve istikrarlı bir düzeyde olmasa da genel olarak becerilere yer verilmeye çalışılmıştır. Yine de 3.sınıf fen bilimleri ders kitabı, yaşam boyu öğrenme becerilerini olması gereken ölçüde karşılamamaktadır. Aynı incelemeyi bir de uzman gerçekleştirmiş ve benzer sonuçlara ulaşmıştır. Uzman ve araştırmacı bulguları arasında maksimum üç maddede görüş ayrılığı oluşmuştur. Bu çalışma, Yaşam Boyu Öğrenme Becerileri' nin ders kitaplarında yer alma düzeylerine yönelik örnek bir çalışma olup; fen bilimleri ve diğer ders kitapları beceriler açısından yeniden gözden geçirilmesi önerilir. Ders kitapları ve diğer kaynaklar, öğrencileri yaşam boyu öğrenebilmeye yönlendirebilecek bir bakış açısı sunabilmesi gerekmektedir.