BM barış gücü operasyonlarının toplumsal cinsiyet yaklaşımları bağlamında değerlendirilmesi

Bu çalışma Birleşmiş Milletler çatısı altında yürütülen Barış Koruma Operasyonlarına kadın askerlerin entegre edilişinin feminist uluslararası ilişkiler kuramı çerçevesinde bir değerlendirmesini yapmaktadır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2000 yılında aldığı 1325 sayılı Kadın, Barış ve Güvenlik Kararı Barış Koruma Operasyonlarında görev alacak kadınlar için oldukça önemli bir gelişme olmuştu. Kararın alınmasına giden süreçte feminist teorinin ve kadın hareketinin baskısının yanı sıra o dönemde açığa çıkan ve BM için oldukça kötü bir imaj yaratan Barış Koruma Operasyonlarında görülen cinsel şiddet vakalarının da etkisi oldukça büyüktür. Çünkü BM kadın askerlerin sayısının artışıyla cinsel şiddet vakalarının azalacağını ve kadınların misyonları daha barışçıl hale getireceğini varsaymıştı. Bu sebeple araştırmada ilk olarak, kadın ve barış arasında kurulan varsayımsal ilişki feminist uluslararası ilişkiler teori çerçevesinde incelenmiştir. Bu inceleme kadın askerlerin Barış Gücü Operasyonlarına dahil edilmesinde ortaya çıkan sorunların toplumsal kaynaklarını bulmayı amaçlamıştır. Sonrasında Birleşmiş Milletlerin uluslararası ilişkiler teorileri içerisindeki yeri tespit edilmiş ve Birleşmiş Milletlerin kadın politikalarının feminist uluslararası ilişkilerdeki yeri ile oluşturduğu paralellikler ortaya koyulmuştur. Yapılan teorik inceleme sonucunda temel paralellik liberal uluslararası ilişkiler teori ve liberal feminist uluslararası ilişkiler teori ile kurulmuştur. Ancak durum araştırmanın temelini oluşturan Barış Gücü Operasyonları ve kadın askerlerin operasyonlara dahil edilme sebepleri olduğunda Birleşmiş Milletlerin temel aldığı feminist teorik duruşun kültürel feminizm olduğu görülmüştür. BMGK'nin 1325 sayılı Kararı'nın ve örgüt nezdinde operasyonlarda yürütülen politikaların gösterdiği üzere kadın ve barış arasında doğrudan bir ilişki kurulduğu gözlemlenmiştir. Bunların sonucunda kadın askerlerin istihdamının fikirsel dayanakları temel alınarak Barış Gücü Operasyonlarının feminist uluslararası ilişkiler teori içerisinde kategorik bir yerleştirmesi yapılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Birleşmiş Milletler, Barış Gücü Operasyonları, Feminist Uluslararası İlişkiler, Liberal Feminizm, Kültürel Feminizm