Evli bireylerde ilişki doyumunun yordayıcısı olarak beş faktörlü kişilik özellikleri

Bu çalışmada sosyodemografik faktörler, beş faktörlü kişilik özellikleri ve bu özelliklerin alt bileşenlerinin evli bireylerde ilişki doyumuyla ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu uygun örnekleme yoluyla seçilen 917 evli birey oluşturmuştur. Evli bireyler Kişisel Bilgi Formu, İlişki Değerlendirme Ölçeği, Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği-2'den oluşan bir veri toplama aracını cevaplamıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları cinsiyete göre ilişki doyumunda anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiş olup anlaşarak evlenen bireylerin görücü usulü evlenenlere kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek ilişki doyumuna sahip olduğunu göstermiştir. Evlilik süresi uzadıkça ve çocuk sayısı arttıkça ilişki doyumunun azalma eğiliminde olduğu ancak algılanan maddi duruma göre ilişki doyumunun anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca eğitim düzeyi yüksek olan bireylerin ilişki doyumunun yüksek olma eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Beş faktörlü kişilik özelliklerinden öz denetim ilişki doyumunu pozitif yönde yordarken, olumsuz duygusallığın (nevrotizm) negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Beş faktörlü kişilik özelliklerinin alt bileşen analizleri sonucunda ise dışadönüklüğün alt bileşenlerinden sosyalleşme, olumsuz duygulanım alt bileşenlerinden depresyon ve duygusal oynaklığın evli bireylerde ilişki doyumuyla negatif yönde ilişkili olduğu, dışadönüklük alt bileşenlerinden enerji seviyesi, uyumluluk alt bileşenlerinden şefkat ve saygınlığın, yeni deneyimlere açıklık alt bileşenlerinden yaratıcı hayal gücünün evli bireylerde ilişki doyumuyla pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu araştırma sonuçları ve sınırlılıklarına dayalı olarak önerilerde bulunulmuştur.