Dünyada çok uluslu şirketlerin evrimi ve Türkiye bakış açısı

Çokuluslu Şirketler globalizasyon sürecini etkin bir şekilde kullanarak günümüz ekonomik dünyasının en önemli aktörlerinden biri olmuşlardır. Yalnız ikinci dünya savaşı sonrasında yeniden oluşturulan dünya düzeninde değil, milattan önce 2500 yılından beri dünya ekonomisinde önemli etkileri olan Çokuluslu şirketlerin sınırların kalktığı, her kaynağa her yerden rahatlıkla ulaşılabildiği bu günlerde tam olarak ne şekilde diğer şirketlerden ayrılabilmelerine yada çokuluslu olarak net bir şekilde sınıflandırılmalarına yönelik olarak literatürde genel olarak kabul görmüş bir ölçüm veya değerlendirme yöntemi mevcut değildir. Bu şekilde sınıflandırmaya yönelik olarak net bir ayrım yapılamaması şirket yapılarının değerlendirilmelerinde karışıklığa yol açmaktadır. Günümüz dünyasında hangi şirketin tam olarak çokuluslu, uluslararası veya global şirket olduğunu söyleyebilmek akademik olarak mümkün değildir.Şirketlerin çokulusluluklarının ölçülebilmesi ve değerlendirilebilmeleri maksadıyla öncelikle çokuluslu şirketlerin teorik altyapıları ve tarihsel gelişmeleri konusunda araştırma yapılmış ve elde edilen bilgilere istinaden performans değerlendirilmesi, finansal politika, şirket yapısı, faaliyet tarzı, yeni ürün geliştirme politikası, araştırma ve geliştirme lokasyon odaklanması ile üretim kaynaklandırılması boyutlarıyla bir ölçüm yöntemi geliştirilmeye çalışılmış olup, bu yönteme istinaden Türkiye'de bulunan ve İstanbul Sanayi Odası tarafından belirlenen 500 sanayi kuruluşuna anket gönderilerek yanıt gönderenlere ölçüm yapılmış ve Türkiye'de genel merkezi konuşlu olan çokuluslu şirket bulunduğu değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Çokulusluluk, Çokuluslu Şirketler, Uluslararası Ekonomi