Evre 3-4 kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda renal osteodistrofinin kardiyak etkileri

Umut TÜRKMEN, Evre 3-4 Kronik Böbrek Yetmezliği Olan Hastalarda Renal Osteodistrofinin Kardiyak Etkileri, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Zonguldak, 2018 Giriş: Kronik böbrek hastalığında mikro ve makrovasküler komplikasyonlar gözlenmekte olup, hastalarda aynı zamanda kalsiyum metabolizmasında da bozulmalar oluşabilmektedir. Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda bütün ölümlerin yarısından fazlasında kardiyak patolojilerin sorumlu olduğu saptanmıştır. Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda renal osteodistrofinin kardiyak fonksiyonları etkileyebileceği düşünülmüş ve bu durumun kardiyak etkilerinin araştırılması planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne 2011-2017 yıllarında başvuran evre 3-4 kronik böbrek yetmezliği olan, 18 yaş üstü ve ekokardiyografi çekilen toplam 300 hasta alındı. Gerekli laboratuvar parametreleri olmayan, ekokardiyografi yapılmamış olan, gebe olan ve kronik karaciğer hastalığı olan hastalar çalışmaya alınmadı. CKD-EPI (Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration) formülüne göre eGFR değerleri hesaplandı. Hastalar ekokardiyografi bulguları ve serum parametreleri açısından değerlendirildi. Elde edilen veriler SPSS 19.0 yazılım paketi ile değerlendirildi ve istatistiksel analizlerde p değeri 0,05'in altındaki sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmada hastalar osteodistrofi durumuna göre iki gruba ayrıldı ve bu iki grup ekokardiyografik bulgular açısından karşılaştırıldı. Osteodistrofik grupta pulmoner arter basıncı (p=0,016) ve aort akım hızı (p<0,001) anlamlı olarak daha yüksek olarak saptandı. Laboratuvar bulguları ve diğer değişkenlerden üre (p=0,011) ve ürik asit (p=0,016) değerlerinin osteodistrofik grupta anlamlı olarak daha yüksek olduğu, eGFR (p=0,026) değerinin ise daha düşük olduğu saptandı. Parathormon düzeyi ile ejeksiyon fraksiyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p=0,005) ve parathormon düzeyi yüksek olan hastalarda ejeksiyon fraksiyonunun daha düşük olduğu gözlendi. PTH yüksek olan hastalarda daha yüksek aort akım hızı (p=0,001) olduğu saptandı. Kalsiyum düzeyi ile ekokardiyografik bulgular karşılaştırıldığında kalsiyum değeri ile aort akım hızı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p=0,041). Fosfor düzeyi ile ejeksiyon fraksiyonu (p=0,027), Aort anülüs çapı (p=0,012) ve asendan aort çapı (p=0,003) arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptandı. Aort anülüs çapı (p=0,012) ve asendan aort çapı (p=0,009) ile kalsiyum-fosfor çarpımı arasında anlamlı ilişki olduğu saptandı). Ürik asit değeri (p=0,025), kreatinin değeri (p=0,006) ve ferritin (p=0,017) ile ejeksiyon fraksiyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptandı. Bu değerlerin yüksek olduğu hastalarda daha düşük ejeksiyon fraksiyonu olduğu saptandı. Albümin değeri yüksek olan hastalarda ejeksiyon fraksiyonunun (p=0,001) daha yüksek olduğu gözlendi. Sonuç: Yapılan çalışma sonucunda renal osteodistrofi ile aort patolojileri ve pulmoner arter basıncı arasında ilişki olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle renal osteodistrofisi olan evre 3-4 KBY hastalara yıllık ekokardiyografi çekilmesi tarafımızca önerilmiştir.