Evre 4-5-5d (periton ve hemodiyaliz hastaları) kronik böbrek hastalarında intravenöz demir replasmanı tedavisinin kalsiyum, fosfor, parathormon üzerine etkisi

GİRİŞ VE AMAÇ: KBH hastalarında yaşam kalitesini, hatta ilerlemesini etkileyecek en önemli sorunlardan biri de anemi gelişimidir. İleri evre KBH hastalarında anemi ve demir eksikliğini tedavi etmenin amacı semptomlarını ve yaşam kalitesini iyileştirmek ve kardiyovasküler risklerini potansiyel olarak azaltmaktır Tedavide sıklıkla oral demir preparatları kullanılmaktadır fakat ilaçların tolerasyon sorunu olması ve çoğu zaman tedavi yanıtının tatmin edici olmaması nedeniyle günümüzde intravenöz demir replasman tedavisi daha sık tercih edilmeye başlanmıştır. Çalışmamızda tedavide sıklıkla kullanılan IV demir preperatlarının kalsiyum, fosfor ve parathormon düzeylerindeki etkilerine bakmak planlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Afyon Sağlık Bilimleri Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalından takipli ileri evre 4,5,5d KBH hastalarından 32 tanesi dâhil edildi. Hastalar IV demir karboksimaltoz tedavisi uygulanan ve IV demir sükroz uygulananlar olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Gruplar içerisinde demir replasmanı öncesi ve sonrasında kalsiyum, fosfor ve parathormon için yapılan toplam 4 ölçümün değişimine bakıldı. Analizler SPSS 26.0 (IBM Corp. 2019 IBM SPSS Statistics for Windows, version 26.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programı kullanılarak yapılmıştır. Tüm p değerleri çift yönlü olup p ≤ 0,05 olan değerler istatistiksel açıdan anlamlı kabul edildi. BULGULAR: Demir sükroz ve demir karboksimaltoz grupları cinsiyet, yaş, KBH etyolojisi ve komorbiditeler açısından karşılaştırıldığında birbirine benzer bulundu. Çalışmanın başlangıcında hastalar laboratuar parametreleri açısından karşılaştırıldığında hastaların üre, kreatinin, eGFH, sodyum, potasyum, AST, ALT, hemoglobin, trombosit, kalsiyum, fosfor ve parathormon düzeyleri birbirine benzer bulundu. Tedavi öncesi ve sonrası kalsiyum değerleri açısından bakıldığında demir karboksimaltoz grubunda kalsiyum düzeylerinin istatistiksel açıdan anlamlı değişkenlik gösterdiği (p<0.001) tespit edilirken demir sükroz grubunda ise kalsiyum değerleri benzer (p= 0.351) bulundu. Demir karboksimaltoz grubu için yapılan post- hoc analizlerde tedavi öncesi kalsiyum düzeyi ile tedavinin 1. haftasındaki kalsiyum düzeylerinin ve tedavinin 1. ayı ile tedavinin 3. ayındaki kalsiyum düzeylerinin benzer olduğu, diğer tüm ölçümlerin ise birbirinden anlamlı olarak farklı olduğu tespit edildi. Demir replasman tedavilerinin fosfor üzerine etkilerine bakıldığında ise iki grupta da fosfor düzeyinde 3 aylık takiplerde istatistiksel açıdan anlamlı bir değişim olmadığı tespit edildi. Yine parathormon için yapılan analizlerde iki grubun da parathormon değerlerinin anlamlı olarak değişkenlik göstermediği tespit edildi. SONUÇ: IV demir tedavilerinin KBH hastalarında kalsiyum, fosfor ve PTH düzeyleri üzerine etkileri olabileceği literatürdeki çalışmalar ve bizim çalışmamız tarafından desteklenmektedir.Bu etkiyi ortaya koyabilecek randomize, kontrollü, daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç vardır. ANAHTAR KELİMELER: Evre 4-5-5D, Fosfor, Kalsiyum, Kronik Böbrek Yetmezliği, Parathormon, Parenteral(IV) Demir Replasmanı,